Τι είναι τα CDS;

Τα τελευταία χρόνια ακούμε όλο και περισσότερο για τα περίφημα ή ασφάλιστρα κινδύνου. Πολλές φορές, ολόκληρη η ελληνική κοινωνία καθηλώνεται στις τηλεοράσεις για να δει σε πιο ύψος θα φτάσουν. Ξέρουμε όμως τι είναι τα CDS;

Τι είναι τα CDS;
Στην ουσία δεν πρόκειται για τίποτε άλλο από ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο. Οι ειδικοί τα ονομάζουν συμβόλαια παραγώγων χρηματοοικονομικών προϊόντων. Τα συμβόλαια αυτά εξασφαλίζουν στους επενδυτές ότι σε περίπτωση που κάποιο κράτος ή επιχείρηση χρεοκοπήσει, αυτοί θα λάβουν ένα είδος αποζημίωσης. Οι τράπεζες δηλαδή, ασφαλίζουν τα ομόλογα που εκδίδουν κράτη ή επιχειρήσεις, στους επενδυτές που τα αγοράζουν.

Ποιος μπορεί να αγοράσει CDS; 
Στην αρχή τα CDS προορίζονταν για επενδυτές που είχαν στην κατοχή τους ομόλογα. Στη συνέχεια όμως, κι εδώ αρχίζει ο τζόγος με τις οικονομίες και τα ύποπτα παιχνίδια των αγορών, η αγορά τους απελευθερώθηκε και μπορούσε πλέον ο οποιοσδήποτε να αγοράσει ένα τέτοιο συμβόλαιο. Να «τζογάρει» δηλαδή στη χρεωκοπία ενός κράτους ή μιας επιχείρησης. Η αγορά των CDS μάλιστα, δεν υπόκειται σε κανέναν σχεδόν έλεγχο και τα CDS κινούνται με ελάχιστη διαφάνεια.

Πότε και πως ανεβαίνουν τα CDS;
Όταν ένα κράτος ή μία επιχείρηση κινδυνεύει να χρεοκοπήσει τότε οι τιμές των CDS  ανεβαίνουν. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Ότι αν κάποιος έχει αγοράσει CDS για τη χρεοκοπία της Ελλάδας πριν από 5 χρόνια, αυτή τη στιγμή, με δεδομένο την αύξηση των τιμών τους, κερδίζει ήδη στο πολλαπλάσιο τα χρήματά του άρα τον συμφέρει να συντηρούνται τα σενάρια που φέρουν τη χώρα να μην μπορεί να αποπληρώσει τα χρέη της, γιατί αυτό κρατάει τις τιμές τους υψηλές. Όσο περισσότερο ανεβαίνουν, τόσο περισσότερο κερδίζουν οι κάτοχοι. Φανταστείτε λοιπόν τι γίνεται από τη στιγμή που κάποιοι από αυτούς έχουν στενές επαφές με μέσα μαζικής ενημέρωσης είτε σαν ιδιοκτήτες, μέτοχοι, είτε ως πρόσωπα με έντονη επιρροή.

Ένα παράδειγμα κερδοσκοπίας
Ας υποθέσουμε ότι μία τράπεζα εκδίδει ένα CDS για να «ασφαλίσει» τους επενδυτές που έχουν επενδύσει σε κρατικά ομόλογα μιας χώρας. Οι ίδιοι οι επενδυτές έχουν συμφέρον τα ομόλογα να αποπληρωθούν ώστε να πάρουν πίσω το κεφάλαιο που επένδυσαν συν τους τόκους. Ταυτόχρονα καλύπτουν την πιθανότητα απώλειας, σε περίπτωση αδυναμίας αποπληρωμής από το κράτος, αφού έχουν στην κατοχή τους και το ασφάλιστρο κινδύνου.
Ως εδώ καλά.
Ένας νέος επενδυτής όμως, αγοράζει «γυμνά» («naked» λέγονται τα CDS που δεν συνδυάζονται με τα αντίστοιχα ομόλογα) CDS και αρχίζει να διασπείρει πληροφορίες για ενδεχόμενη πτώχευση της χώρας. Αν ο επενδυτής αυτός έχει ισχυρό έρεισμα στα ΜΜΕ τότε ο κίνδυνος που διαφαίνεται στον ορίζοντα κάνει περισσότερους επενδυτές να θέλουν να αγοράσουν τα ασφάλιστρα και μάλιστα «γυμνά». Αυτό ανεβάζει τις τιμές τους αφού ανεβαίνει η ζήτηση. Άρα ο κερδοσκόπος επενδυτής αρχίζει να κερδίζει από τη στιγμή που αγόρασε σε περίοδο που ο φόβος αυτός δεν ήταν τόσο μεγάλος.

Συμβαίνει και στην αυτό;
Ασφαλώς. Αν αναλογιστεί κάποιος το πόσες φορές «διέρρευσε» η φήμη ότι η Ελλάδα χρεοκοπεί (πολλές φορές μέσα σε Σαββατοκύριακο όπου ο κρατικός μηχανισμός δυσκολεύεται να αντιδράσει) και πόσες φορές αυτό τελικά δεν έγινε, καταλαβαίνουμε ότι η εξασφαλισμένη άνοδος των CDS έκανε κάποιους, κατά κάποια εκατομμύρια πλουσιότερους, μόνο με τη διασπορά μιας ψευδούς ειδήσεως.

Και γιατί επιτρέπεται αυτός το τζόγος;
Η ύπαρξη των naked CDS έχει φέρει πολλές αντιδράσεις εδώ και χρόνια. Ο λόγος που δεν απαγορεύονται μέχρι σήμερα είναι διπλός. Από τη μια έχουμε να κάνουμε με την τάση φιλελευθεροποίησης της αγοράς, από την άλλη όμως η απαγόρευση των CDS θα έκανε πολλούς οικονομικούς κολοσσούς να χάσουν ένα τεράστιο κομμάτι σίγουρου και εύκολου κέρδους.

Κεφαλονίτικα Νέα