Πότε και πώς μπορείτε να αμφισβητήσετε τα τεκμήρια διαβίωσης

Πότε και πώς μπορείτε να αμφισβητήσετε τα τεκμήρια διαβίωσης Στον προϊστάμενο της ΔΟΥ στην οποία ανήκει μπορεί ο κάθε πολίτης να αμφισβητήσει τα τεκμήρια διαβίωσης, όπως ενημερώνει ο . Πολίτες διαμαρτυρήθηκαν στον Συνήγορο του Πολίτη διότι οι Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες (ΔΟΥ) δεν παρείχαν τις απαραίτητες πληροφορίες και διευκρινήσεις για τη δυνατότητα αμφισβήτησης των τεκμηρίων διαβίωσης. Οι πολίτες που θέλησαν να αμφισβητήσουν τα τεκμήρια δεν μπόρεσαν να το καταφέρουν και υποχρεώθηκαν να καταβάλουν φόρο για εισοδήματα που δεν απέκτησαν ποτέ. Διαπιστώθηκε έλλειμμα πληροφόρησης των πολιτών τόσο σε επίπεδο ΔΟΥ όσο και Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων (ΓΓΠΣ), καθώς και άρνηση ή ανεπαρκής καθοδήγηση από πλευράς αρμοδίων υπαλλήλων. Δεδομένης μάλιστα της δυσμενέστατης οικονομικής συγκυρίας που διανύει η χώρα, η διοίκηση όφειλε να έχει επιδείξει ιδιαίτερη ευαισθησία και να έχει προβεί με όλα τα μέσα (ηλεκτρονικά, έντυπα) που έχει στη διάθεσή της και με αυξημένη επιμέλεια στη διασφάλιση της πλήρους ενημέρωσης των φορολογούμενων για τη δυνατότητα αμφισβήτησης των τεκμηρίων διαβίωσης. Ο Συνήγορος του Πολίτη στο πόρισμά του προτείνει: α) το υπουργείο να πληροφορεί μέσω του διαδικτυακού τόπου του και να ενημερώνει μέσω του Τύπου πριν την κατ’ έτος υποβολή των φορολογικών δηλώσεων, β) να αναγράφονται στα εκκαθαριστικά σημειώματα η δυνατότητα και οι προϋποθέσεις αμφισβήτησης της αντικειμενικής δαπάνης και μείωσης ή / και διαγραφής του αναλογούντος φόρου, και γ) οι ΔΟΥ να καθοδηγούν επαρκώς τους φορολογούμενους πολίτες.   Το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο κατά πάγιο τρόπο  ορίζει και τους όρους σύμφωνα με τους οποίους είναι συνταγματικά ανεκτή η θέσπιση
τεκμηρίων: «… δεν αποκλείεται η θέσπιση, κατά τρόπο γενικό και απρόσωπο,τεκμηρίων προς σύλληψη φορολογητέας ύλης που διαφεύγει της φορολογίας, αρκεί τα τεκμήρια αυτά να ανταποκρίνονται στα δεδομένα της κοινής πείρας κατά τη βάση τους και το συμπέρασμα τους… Η καθιέρωση τεκμηρίων με τα ανωτέρω χαρακτηριστικά (δηλαδή κατά τρόπο γενικό και απρόσωπο και ανταποκρινομένων στα δεδομένα της κοινής πείρας) και μάλιστα μαχητών,
συνάδει με τα αρθρ. 4§5 και 78 του Συντάγματος». Επίσης το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου που ασχολήθηκε με την προβληματική της θέσπισης αμάχητων τεκμηρίων, έκρινε ότι τα Κράτη οφείλουν να περιορίζουν τα τεκμήρια εντός ελλόγων κριτηρίων. Επιπλέον μπορεί να συναχθεί ότι η θέσπιση αμάχητων τεκμηρίων αντιτίθεται προς το συνταγματικό δικαίωμα της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας.
Στο πνεύμα αυτό ο φορολογικός νομοθέτης θέσπισε στο άρθρο 16§2 του ΚΦΕ δυνατότητα αμφισβήτησης των τεκμηρίων: «Το ετήσιο συνολικό ποσό της αντικειμενικής δαπάνης, που προσδιορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου, μπορεί να αμφισβητηθεί από τον φορολογούμενο όταν αυτό είναι μεγαλύτερο από την πραγματική δαπάνη του φορολογουμένου και των
μελών που τον βαρύνουν, εφόσον αυτό αποδεικνύεται από τον υπόχρεο με βάση πραγματικά περιστατικά ή στοιχεία
. » Τέτοια περιστατικά συντρέχουν ιδίως στο πρόσωπο των υπόχρεων, οι οποίοι: α) υπηρετούν τη στρατιωτική θητεία τους στις Ένοπλες Δυνάμεις, β) είναι φυλακισμένοι, γ) νοσηλεύονται σε νοσοκομείο ή κλινική, δ) είναι άνεργοι και δικαιούνται βοήθημα ανεργίας, ε) συγκατοικούν με συγγενείς πρώτου βαθμού και έχουν μειωμένες δαπάνες διαβίωσης, λόγω αποδεδειγμένης συμβολής στις δαπάνες αυτές των συγγενών τους με την προϋπόθεση ότι οι τελευταίοι αυτοί έχουν εισόδημα από εμφανείς πηγές, στ) είναι ορφανοί ανήλικοι οι οποίοι έχουν στην κυριότητα τους επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης από κληρονομιά του πατέρα ή της μητέρας τους και ζ) προσκομίζουν στοιχεία από τα οποία αποδεικνύεται ότι για λόγους ανώτερης βίας πραγματοποίησαν δαπάνη μικρότερη από την αντικειμενική.
Όταν συντρέχει μία ή περισσότερες από τις περιπτώσεις αυτές, ο φορολογούμενος υποχρεούται να υποβάλει μαζί με τη δήλωση του και τα αναγκαία δικαιολογητικά για την απόδειξη των ισχυρισμών του. Ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας ελέγχει την αλήθεια των ισχυρισμών και την ακρίβεια των αποδεικτικών στοιχείων του φορολογουμένου και μειώνει ανάλογα την ετήσια αντικειμενική δαπάνη, στην οποία αναφέρονται οι ισχυρισμοί και τα αποδεικτικά στοιχεία.»

Κεφαλονίτικα Νέα