Πώς ο Εγκέλαδος (δορυφόρος του Κρόνου) απέκτησε τις ραβδώσεις του

y2nmfrza
Μια φορά κι έναν καιρό, κάπου μακριά, στο μαύρο και αχανές διάστημα, υπήρχε ένας γιγάντιος πλανήτης, ιδιαίτερα διάσημος για τη ματαιοδοξία του. Αντίθετα με τα αδέρφια του, τον Άρη, τον Πλούτωνα ή ακόμα και τον ίδιο τον Δία, αυτός εδώ, ο , φορούσε γύρω του πολλά τεράστια δαχτυλίδια πάγου που έλαμπαν για να τον βλέπουν όλοι και να τον ξεχωρίζουν από μακριά.
Ένα βράδυ, ο Κρόνος πρόσεξε ένα μικρό φεγγάρι, τον Εγκέλαδο, που χόρευε τριγύρω του. Ο Εγκέλαδος φορούσε ένα λαμπρό παλτό από πάγο που κάλυπτε όλο του το σώμα και θάμπωνε όσους τύχαινε να τον δουν στο αχανές διάστημα. Ο Κρόνος άρχισε να ζηλεύει πολύ τον Εγκέλαδο καθώς κόντευε να του κλέψει τη δόξα και αποφάσισε να του δείξει ποιος είναι το αφεντικό. Έτσι, αφού πλησίασε στα κρυφά, άρπαξε τον Εγκέλαδο κι άρχισε να τον σφίγγει με όλη του τη δύναμη.
bsjtcvuz
Ο Εγκέλαδος διογκώθηκε κι άρχισε να βράζει από θυμό από μέσα του αλλά δεν μπορούσε να ξεφύγει πανίσχυρη λαβή του Κρόνου. Το λείο, λευκό παλτό του άρχισε να ραγίζει σε διάφορα σημεία, τόσο που οι ρωγμές στην επιφάνειά του έμοιαζαν με ραβδώσεις τίγρης. Σύντομα, από τις ραβδώσεις αυτές άρχισαν να αναβλύζουν εκατοντάδες πίδακες πάγου. Προς μεγάλη χαρά του Κρόνου, ο πάγος που εκτινάσσονταν έμπαινε σε τροχιά γύρω του, χαρίζοντάς του ένα ακόμα περίλαμπρο δαχτυλίδι. Από εκείνη την ημέρα μέχρι σήμερα, ο Κρόνος εξακολουθεί να σφίγγει και να πιέζει τον Εγκέλαδο όλο και πιο πολύ, για να τραβήξει από αυτόν ακόμα περισσότερο πάγο και άρα να στολιστεί ένα ακόμα λαμπερό δακτύλιο…
Η παραπάνω ιστορία δεν ήταν παρά ένας απλός μύθος μέχρι σήμερα, όμως οι εικόνες που στέλνει το Cassini, το ρομποτικό όχημα της NASA, φαίνονται να επιβεβαιώνουν αυτή τη λαϊκή ιστορία. Η βαρυτική συμπίεση του Εγκέλαδου, που προκαλείται από την γειτνίασή του με τον Κρόνο, φαίνεται να προκαλεί τις ρωγμές και τις ραβδώσεις στην επιφάνεια του μικρού δορυφόρου.
Καθώς ο Εγκέλαδος γυρίζει σε τροχιά γύρω από τον Κρόνο, οι τεράστιες αλλαγές στη βαρυτική έλξη του Κρόνου δημιουργούν στην επιφάνεια του Εγκέλαδου παλλιροϊκά φαινόμενα τέτοιας έντασης που προκαλείται συμπίεση και θέρμανση στο εσωτερικό του. Οι πίδακες πάγου που ξεπηδούν από τον νότιο πόλο του Εγκέλαδου είναι γνωστοί ως “ραβδώσεις της τίγρης”. Αυτοί οι πίδακες λούζουν και άλλους κοντινούς δορυφόρους και είναι, κατά πάσα πιθανότητα, η πηγή του αχνού, πέμπτου δακτύλιου του Κρόνου.
hkfnc2pz
Παλιότεροι υπολογισμοί είχαν υποδείξει ότι τα παλιρροϊκά αυτά φαινόμενα καθορίζουν και την ποσότητα του υλικού που εκτινάσσεται από τον Εγκέλαδο. Δουλεύοντας πάνω σε αυτούς τους υπολογισμούς, ο Matt Hedman του Πανεπιστημίου Cornell στην Ithaca της Νέας Υόρκης, και οι συνεργάτες του, αναλύουν τα δεδομένα που στέλνει το Cassini. Εξετάζοντας τη φωτεινότητα των πιδάκων από διάφορες οπτικές γωνίες, η ομάδα διαπίστωσε ότι οι πίδακες αυτοί παρουσιάζουν εντονότερη δραστηριότητα όταν ο Εγκέλαδος είναι στο πιο μακρινό σημείο του από τον Κρόνο, άρα όταν υφίσταται την ισχυρότερη τάση εφελκυσμού από τον Κρόνο. Κάτω από τέτοιες συνθήκες, αναφέρει ο Hedman, οι ρωγμές διευρύνονται με αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη διαφυγή υλικού.
«Η συσχέτιση είναι πολύ εντυπωσιακή και πολύ πειστική,» λέει ο John Spencer του Southwest Research Institute στο Boulder του Κολοράντο. «Μας δίνει να καταλάβουμε πώς λειτουργεί ο Εγκέλαδος». Όμως χρειαζόμαστε περισσότερες αποδείξεις. «Ακόμα δεν γνωρίζουμε αν υπάρχει κάποιος υγρός ωκεανός κάτω από την επιφάνεια ή όχι,» λέει ο Andrew Ingersoll του California Institute of Technology στη Πασαντίνα, μέλος της ομάδας που ανακάλυψε για πρώτη φορά τους πίδακες του Εγκέλαδου το 2006.
“Ο Κρόνος θα μπορούσε να αντλεί νερό από έναν υπόγειο ωκεανό διευρύνοντας τις ρωγμές του δορυφόρου του, όπως υποστηρίζει η ομάδα του Hedman”, λέει Ingersoll. “Αλλά είναι επίσης δυνατό ο πάγος απλά να εξατμίζεται από τις ρωγμές, οι οποίες μπορούν να εφάπτονται σε μία πλάγια κίνηση και έτσι να θερμαίνονται από την τριβή”.
Όπως και να έχουν τα πράγματα, και μέχρι να βρεθούν οι επιστημονικές αποδείξεις, εμείς μπορούμε να συνεχίσουμε να θαυμάζουμε τον μεγαλοπρεπή Κρόνο με τους υπέροχους δακτύλιους…

Βασική πηγή: http://www.newscientist.com
Μετάφραση – Προσαρμογή για τα Κεφαλονίτικα Νέα :