O Μαρξ Κουράστηκε!

Ο αιώνας της φτώχειας, της εξαθλίωσης, της προσφυγιάς, έχει σημάνει. Το θεώρημα της κοινωνίας του 1/3, ένα θεώρημα που διατυπώθηκε μόλις πριν λίγα χρόνια ως αναγκαία ανάλυση της παγκοσμιοποίησης έχει προ πολλού ξεπεραστεί και στη θέση του αναδύθηκε η πραγματικότητα του απόλυτου μηδέν. Μια ελάχιστη ολιγαρχική μειονότητα θρονιάστηκε στο σβέρκο ολόκληρης της ανθρωπότητας. Η νίκη της, θρίαμβος κυριολεκτικά, δεν μπορεί ούτε στο ελάχιστο να αμφισβητηθεί, η κυριαρχία της αταλάντευτη.

Η τελευταία διαρκής φάση της καπιταλιστικής βαρβαρότητας, ξεπέρασε κατά πολύ ακόμη και τον ίδιο τον εαυτό της, τους εμπνευστές και τους μελετητές της. Η εποχή πορεύεται με τους όρους μιας αδιόρατης οικονομικής σκλαβιάς, ενώ οι ιδεολογίες, συντετριμμένες, αντικαθίστανται από τα σχεδόν ταπεινά ένστικτα μιας απλοϊκής και χωρίς δικαιώματα επιβίωσης. Η φάση της εξαχρείωσης είναι η επίκαιρη πραγματικότητα, καθώς ένα παραδοσιακό σύστημα αξιών, αρχών, πολιτισμών και ιδεολογιών, μπαζώθηκε στα θεμέλια μιας ανώνυμης οικονομικής ελίτ.

Η ιστορική εμπειρία σε καμία περίπτωση δεν αρκεί να εξηγήσει τη σύγχρονη τραγωδία. Τα μεγέθη καταλυτικά καταργούν κάθε κοινωνικό προηγούμενο, ενώ η θεωρία, ανεπίκαιρη και απροσάρμοστη, είναι παντελώς  ανίκανη να εξηγήσει με όρους που γεννήθηκαν δυο ή τρεις αιώνες πριν τι αλήθεια συμβαίνει σήμερα και κυρίως πώς μπορεί να αντιδράσει αύριο. Έννοιες όπως “ελεύθερη πρόσβαση στα αγαθά”, “πάλη των τάξεων”, “προλεταριάτο”, όχι απλά έχουν ξεπεραστεί στο πέρασμα των χρόνων, αλλά ενταφιάστηκαν στις πίσω προθήκες ερμητικά κλειστών μαυσωλείων. Ο Μαρξ ξεκουράζεται στο Σόχο, ο Ρουσσώ φλερτάρει στα παγκάκια της πλατείας Κονκόρντ και εκατομμύρια άνθρωποι απλώνουν το χέρι για ένα κομμάτι ψωμί, για ένα στρώμα χωρίς τα σημάδια του πολέμου.  Από την άλλη, ο κάθε λογής «ταξικός εχθρός» άλλαξε όνομα στο κουδούνι, κλείνει τα ραντεβού του στις παράκτιες μεζονέτες του μαύρου χρήματος, ελέγχει με ένα κουμπί εθνικούς προϋπολογισμούς, καταργεί αυταρχικά χώρες και λαούς, διαμελίζει ανώνυμα ηπείρους και εξαφανίζει με προσθαφαιρέσεις κοινωνίες που χτίστηκαν με αίμα.

Η άδοξη κόπωση των ιδεολογιών, στο βαθμό που κάτι τέτοιο ισχύει, σε καμία περίπτωση δεν συνιστά και το τέλος τους. Άλλωστε, αρκετές φορές, ό,τι γεννήθηκε και πέθανε δεν σημαίνει ότι έζησε κιόλας.  Η διάρκειά τους, όσο κι αν φαίνεται συντετμημένη στα χρόνια που ήρθαν και θα ακολουθήσουν, τόσο ορμητικά μπορεί να ανανεωθεί. Κι αν όχι οι ίδιες ή παρόμοιες, τουλάχιστον αυτές που θα γεννήσει η ίδια η ανάγκη στις στάχτες της σημερινής πραγματικότητας. Με πρώτη εκείνη που δεν θα χει τίποτα πια να χάσει, παρά το μίζερο βλέμμα όλων των άλλων.

                       
Σταύρος Αντύπας

Σύνταξη/επιμέλεια: Κεφαλονίτικα Νέα