Η μυστηριώδης πολλαπλή δολοφονία που συγκλόνισε την Κεφαλονιά και έγινε δημοτικό τραγούδι

Ήταν 18 Απριλίου του 1782. Στις 2 η ώρα τη νύχτα, ο , η γυναίκα του, το υπηρετικό προσωπικό και ο γεωπόνος Bandu θα δεχτούν δολοφονική επίθεση μέσα στο κτήμα τους, στο Λιβάδι της Παλικής.
4 χρόνια πριν, ο ιδιοφυής μηχανικός είχε επιστρέψει στην από την Πετρούπολη, το Παρίσι και τη Βενετία, για να πραγματοποιήσει το όνειρό του. Την δημιουργία ενός προτύπου κτήματος για την καλλιέργεια αποικιακών προϊόντων στην Κεφαλονιά. Ο Χαρμπούρης πίστευε ότι στο κλίμα του νησιού μπορούσαν να ευδοκιμήσουν υψηλής ποιότητας καφές, ρύζι, βαμβάκι κ.λπ. και είχε δουλέψει μεθοδικά πολλά χρόνια για να το πετύχει.

Η σύζυγός του κατάφερε τελικά να επιζήσει μετά από πολυήμερη νοσηλεία όμως η δολοφονία του Χαρμπούρη και των υπολοίπων ουσιαστικά δεν εξιχνιάστηκε ποτέ.

Η μία πιθανή εκδοχή είναι την επίθεση έκαναν Μανιάτες εργάτες με σκοπό να τον ληστέψουν αφού τους είχε αφήσει απλήρωτους. Το επιβαρυντικό στοιχείο γι’ αυτούς ήταν ότι αμέσως μετά τη δολοφονία, προσπάθησαν να διαφύγουν ενώ πέρα από την ληστεία, οι Μανιάτες ένιωθαν παγιδευμένοι στην περιοχή αφού ο Χαρμπούρης θα τους πλήρωνε στο τέλος των εργασιών, εκείνοι είχαν υπογράψει ότι δεν θα μπορούσαν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους εάν δεν τελειώσουν, συνεπώς έμεναν για πολλούς μήνες απλήρωτοι αφού το τέλος των εργασιών ποτέ δεν έφτανε. Μ’ αυτή την εκδοχή συμφώνησε τελικά και ο εισαγγελέας.

Άλλοι υποστηρίζουν ότι την δολοφονία του Χαρμπούρη οργάνωσαν συντοπίτες του που επεδίωκαν την εκμετάλλευση της περιοχής για βοσκοτόπι. Άλλοι πάλι θεώρησαν υπεύθυνη την βενετική κυβέρνηση η οποία είχε αποσύρει την φρουρά που είχε ζητήσει ο Χαρμπούρης, λίγο καιρό πριν τη δολοφονία του. Ο Χαρμπούρης είχε ζήσει στην Ρωσία και ήταν Ρωσόφιλος, κάτι που θα πρέπει να φάνταζε τουλάχιστον απειλητικό για την βενετσιάνικη εξουσία της Κεφαλονιάς.

Όποιος και να ήταν ο φυσικός αλλά και ο ηθικός αυτουργός, η δολοφονία του Χαρμπούρη και των δικών του αποτελεί ένα από τα πιο ειδεχθή εγκλήματα που συνέβησαν ποτέ στο νησί.

Μάλιστα, έδωσε έμπνευση και στη λαϊκή μούσα από την οποία προέκυψε και το δημοτικό τραγούδι:

 εκείνος ο Χαρμπούρης, εκείνο το θεριό

μαζόνει Τσακωνίτες αφ’ τ’ Ανατολικό.

Να σκάψουνε τα βάλτα για νάβγη το νερό,

να σπείρουνε λινάρι, ζαχαροκαλαμό.

Ένα Σαββάτο βράδυ τους μπήκε λογισμός

να σφάξουν το Χαρμπούρη να πάρουνε το βιός.

– Αφέντη πλέρωσέ μας, δός μας τον κόπο μας

να πάμε στα παιδιά μας, κι εμείς στον τόπο μας.

-Ίσατε παλληκάρια να κάμουμε δουλιά

αμά σας δίνω τ’ άσπρα να πάτε στο Μωριά…

Σύνταξη/επιμέλεια: Κεφαλονίτικα Νέα
με πληροφορίες από 
άρθρα της Ευρυδίκης Λειβαδά και του Ηλία Τουμασάτου