Ο δάσκαλος του Γυμνασίου Κεραμειών που παρασημοφορήθηκε για το έργο του

Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες λαογράφους. Γεννήθηκε στο Αργοστόλι από πατέρα ιεροψάλτη και μητέρα κόρη δημοδιδασκάλου.
Ο λόγος για τον Δημήτρη Λουκάτο, έναν λαογράφο με τεράστιο ερευνητικό και συγγραφικό έργο που γράφτηκε σε ηλικία 17 χρονών στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου, κερδίζοντας μάλιστα υποτροφία από την Ακαδημία Αθηνών ύστερα από διαγωνισμό.

Μετεκπαιδεύτηκε στα εθνολογικά κέντρα της Γαλλίας και το 1950 πήρε διδακτορικό δίπλωμα από τη Σορβόννη.

δίπλα στους μαθητές και τους φοιτητές

Το 1931 διορίστηκε καθηγητής στο Γυμνάσιο των Κεραμειών και από εκεί ξεκίνησε ουσιαστικά το λαογραφικό του έργο.

Ο Λουκάτος θα φτιάξει μια μικρή… «ερευνητική ομάδα» χρησιμοποιώντας τους ίδιους τους μαθητές του. Αργότερα μάλιστα, θα επαναλάβει την ίδια μέθοδο στο πανεπιστήμιο των Ιωαννίνων όπου δίδαξε, χρησιμοποιώντας, αυτή τη φορά, τους φοιτητές του.

Στις Κεραμειές δίδαξε για 6 χρόνια, συνεχίζοντας την εκπαιδευτική του καριέρα στο Κιλκίς κι ύστερα στην Αθήνα.

Ένας από τους συναδέλφους του στο Η΄ Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών, ο Γεώργιος Μέγας, θα καταφέρει λίγο αργότερα να τον αποσπάσει στο Λαογραφικό Αρχείο της Ακαδημίας Αθηνών όπου και θα έρθει ακόμη πιο κοντά στο στοιχείο του.

Όλα αυτά τα χρόνια όμως δεν σταμάτησε να συλλέγει, να οργανώνει και να καταγράφει τα σημάδια της ζωντανής ιστορίας, τόσο της Κεφαλονιάς, όσο και άλλων περιοχών της Ελλάδας.

Το 1964 εξελέγη παμψηφεί καθηγητής Λαογραφίας στην Φιλοσοφική Σχολή Ιωαννίνων από την οποία παραιτείται το 1969, δυσαρεστημένος με την πολιτική της χούντας για τα πανεπιστήμια.

Το 1965 θα τιμηθεί με τον παράσημο του Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικος

Από το 1978 έως το ’81 δίδαξε Λαογραφία στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Κρήτης και το πανεπιστημιακό έτος 1984-85 στο νέο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών.

Τιμήθηκε επίσης από την Ακαδημία Γραμμάτων και Τεχνών του Παλέρμο, στην Ιταλία και από το Πανεπιστήμιο της Βέρνης με το Βραβείο Herder της Λαογραφίας. Επίσης, από  από το Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών «Αλέξανδρος Ωνάσης» του Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης αλλά και από την Ακαδημία Αθηνών που του απένειμε το Αργυρό Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών για τη συνολική προσφορά του στην επιστήμη της Λαογραφίας.

Το έργο του

Το συγγραφικό έργο του Λουκάτου είναι πραγματικά τεράστιο, και σε όγκο αλλά και σε σημασία. Εκτός από τα βιβλία μάλιστα, ο Κεφαλονίτης Λαογράφος χρησιμοποιούσε ως μέθοδο δημοσίευσης και τις επιστολές σε εφημερίδες και περιοδικά. 
Ένας τομέας που φάνηκε να συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον του ήταν οι παροιμίες για τον οποίο μάλιστα και τιμήθηκε από το διεθνές περιοδικό «Proverbium» το οποίο του αφιέρωσε έναν τόμο το 1985. Ξεκινώντας από τις παροιμίες του νησιού του και εκδίδοντας το βιβλίο «Κεφαλονίτικα γνωμικά» είχε ανοίξει ο δρόμος για την μελέτη ενός είδους αυτού που κουβαλάει ακέραια όλη τη λαϊκή ευρηματικότητα και σοφία. Άλλωστε, ο ίδιος δήλωνε συχνά: «Είμαι πρώτα απ’ όλα Κεφαλονίτης»
Αποτέλεσμα εικόνας για δημήτρη λουκάτου
Όμως και το πρώτο βιβλίο του είχε ως θέμα την Κεφαλονιά. Η «Κεφαλονίτικη λατρεία», που κυκλοφόρησε το 1946, αναφερόταν στα λαϊκά θρησκευτικά έθιμα του νησιού και συνοδευόταν από ένα κεφαλονίτικο γλωσσάρι λέξεων σχετικών με την Ορθόδοξη λατρεία. 

Δίδαξε παντού

Ο Λουκάτος δεν δίδαξε μόνο στη μέση εκπαίδευση και τα πανεπιστήμια. Έλαβε μέρος σε πολλά ελληνικά και διεθνή συνέδρια με επιστημονικές ανακοινώσεις, έδωσε πάμπολλες διαλέξεις και ραδιοφωνικές ομιλίες για τη λαογραφική επιμόρφωση του κοινού και δίδαξε συστηματικά το μάθημα της λαογραφίας σε μορφωτικούς συλλόγους και σε σχολές κοινωνικών επαγγελμάτων.
Πέθανε, σαν σήμερα, στις 22 Οκτωβρίου του 2003.

Σύνταξη/επιμέλεια: Κεφαλονίτικα Νέα
Πηγές: Άρθρο Αλ. Αλεξιάδη στην εφημερίδα Το Βήμα,
Εφημερίδα Ριζοσπάστης


ΣΧΟΛΙΑ

WORDPRESS: 0