Η διχάλα του διχασμού

Αν η στήλη αυτή στα Κεφαλονίτικα Νέα ήταν ταξιδιωτική, το μόλις πρόσφατο οδοιπορικό* στην κεντρική Ελλάδα, θα μπορούσε με ευκολία να περιγράψει τις ομορφιές ολόκληρων περιοχών των νομών που αποτελούν τον κεντρικό άξονα, οριζόντιο και κάθετο, της χώρας. Και είναι πραγματικά πολλές, μοναδικές και αρκετά ελκυστικές, είτε τα μέρη αυτά βρίσκονται σε παραθαλάσσιες ή παραλίμνιες περιοχές, είτε στους κάμπους και τα βουνά μας.
Δυστυχώς όμως, τέτοια περιγραφική πολυτέλεια δεν υπάρχει. Κι όχι, φυσικά, γιατί οι σπάνιες ομορφιές της Κεφαλονιάς επισκιάζουν συγκριτικά τους ιδιαίτερους αυτούς τόπους, αλλά γιατί σε μια στήλη γνώμης με πολιτικό και κοινωνικό προσανατολισμό (ασχέτως αν αυτός επιτυγχάνεται), ταξιδιωτικές οδηγίες, συμβουλές και περιγραφές απέχουν, αρκετά μάλιστα, από την κοινωνική και καθημερινή πραγματικότητα όπως αυτή βιώνεται στις μέρες μας. 
Προφανώς η σκληρή, αδυσώπητη, εξαντλητική και χωρίς ορατή στον ορίζοντα προοπτική της χώρας μας είναι κοινή, ενιαία και αδιαίρετη σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της. Με τις όποιες, φυσικά, τοπικές ιδιαιτερότητες και κάποια επιμέρους χαρακτηριστικά. Εκείνο όμως που πιο πολύ από όλα προκαλεί θλίψη, τρόμο, ανησυχία και αρκετή οργή, είναι μια εξίσου κοινή εικόνα, διάχυτη στο σύνολο των μικρών ή μεγαλύτερων κοινωνιών στην ύπαιθρο ή τα αστικά κέντρα, μια εικόνα παράλληλη της γενικευμένης αποσύνθεσης, με φαινόμενα ενός ιδιότυπου όσο και αδιευκρίνιστου διχασμού που αν και σε νηπιακή ηλικία, η γέννηση και η ύπαρξη του δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. 
Ο διχασμός αυτός, δεν δείχνει καθόλου να έχει τα χαρακτηριστικά εκείνα που παραδοσιακά και ιστορικά διαμόρφωσαν την πολιτική, κοινωνική και ιστορική μας εξέλιξη. Δεν είναι, προς το παρόν τουλάχιστον, καθαρά πολιτικός ή ιδεολογικός, δεν είναι εθνικός, δεν είναι ταξικός, δεν είναι ιστορικός. Το χειρότερο, αποτελεί ένα άκριτο και ας μου επιτραπεί παράλογο ή και ανόητο συνονθύλευμα ακροτήτων, ένα πολυδαίδαλο μπέρδεμα “βαβελικών” διαστάσεων που υποκρύπτει αλλά και αποκαλύπτει όλο και περισσότερο μισαλλόδοξα και φανατικά στερεότυπα, αναμασά μίση και τυφλή βιαιότητα χωρίς ομοιογενή χαρακτηριστικά, εκφέρει έναν απόλυτα συγκεχυμένο και απολίτικο λόγο, παντελώς ανερμάτιστο και αποπροσανατολισμένο, κραυγάζει με κορώνες υστερικών αλλά ανιστόρητων φαντασιώσεων, εχθρεύεται και αντιπαλεύει το κενό, ενώ υποκύπτει στο απίθανο. 
Το παρασιτικό αυτό κοινωνικό φαινόμενο δεν είναι καθόλου τυχαίο. Ούτε μπορούμε για μια ακόμη φορά να μιλήσουμε αποκλειστικά, περιορίζοντας τις αιτίες, στην οπισθοδρομική τάση που επικρατεί όλο και περισσότερο στην Ευρώπη και που θέλει αποκρουστικά και εγκληματικά μορφώματα προηγούμενων τερατουργημάτων να αποκτούν ξανά μια διευρυμένη απήχηση. Η Ελλάδα, το σύγχρονο αυτό εκδικητικό για τους λαούς “πειραματόζωο”, έχει αναμφισβήτητα και κάποια διακριτά από άλλες χώρες χαρακτηριστικά. Το απολύτως ανησυχητικό είναι ότι οι ακραίες και παράλογες πλέον ανισότητες, ο πολιτικός καιροσκοπισμός και η παραταξιακή συμπλεγματική υποδούλωση σε μαριονέτες υποκινούμενων χειρισμών, δεν “γονιμοποιούν” τα κοινωνικά πάθη έστω με κάποιον ταξικό ή πολιτικό προσανατολισμό, αλλά εκτρέφουν έναν χωρίς όρια, επίπεδα και σκοπούς διχασμό, χωρίς καμιά λογική ή αισθητική, σαν να προετοιμάζεται η ελληνική κοινωνία στο σύνολό της όχι για μετωπική ρήξη, αλλά για ολομέτωπη καταστροφή. Μια καταστροφή που δείχνει αρκετά πιθανή, σε μια πορεία στρωμένη από τα αγκάθια του μίσους, του φανατισμού και της παράνοιας. 
Ενδεχομένως η λέξη και η έννοια “διχασμός” να ακούγεται παρατραβηγμένη ή να ερεθίζει ευαίσθητες χορδές. Πως αλλιώς όμως μπορεί κάποιος να περιγράψει μέσα στο παιχνίδι του ανελέητου κοινωνικού ανταγωνισμού και της διάχυτης αδικίας ως γέννημα-θρέμμα της κρίσης, της έλλειψης κοινωνικής και θεσμικής δικαιοσύνης, της φτώχειας και της ανέχειας, την φάση εκείνη της κοινωνίας που η χωροθέτηση των ανθρώπινων και παραγωγικών δυνάμεων ρέπει με ελάχιστες ίσως εξαιρέσεις προς το απόλυτο τίποτα; Πως αλλιώς να αποδοθεί το “περιστροφικά ομόκεντρο” μίσος που αν και γνωρίζει ή μπορεί να γνωρίσει τις αιτίες της σημερινής κατάστασης και να τις αποκρούσει, εντούτοις οπλίζει τα πιο ακραία ένστικτα και βάλει με τον πιο παρανοϊκό και απρόσφορο τρόπο κατά εύκολων θυμάτων; Πως να εξηγηθεί το περίσσευμα μίσους χωρίς αντίστοιχο περίσσευμα πολιτικής πρόθεσης, κοινωνικής διεκδίκησης και αξιακής συγκρότησης; 
Στην διάσπαρτη εικόνα του ιδιότυπου διχασμού σε νηπιακή ηλικία, προφανώς και υπάρχουν πυρήνες πραγματικής αντίστασης χωρίς τα χαρακτηριστικά που επιχειρήσαμε παραπάνω να καταγράψουμε. Κάποια πολύ συγκεκριμένα παραδείγματα μάλιστα είναι μια πολύ καλή μαγιά για να διευρυνθεί ένα μέτωπο αγωνιστικής διεκδίκησης και αντίδρασης στην άγρια ισοπέδωση, οικονομική, κοινωνική, πολιτική, λογική, ηθική και αισθητική. Είναι ίσως η μια άκρη, η απόλυτα δημιουργική, μιας διχάλας που στο άλλο της άκρο καιροφυλακτούν επικίνδυνες και ατελέσφορες καταστάσεις. Πάνω στις δυο αυτές άκρες και σε λεπτή ισορροπία, αυτή τη στιγμή φαίνεται να στηρίζεται η βιωσιμότητα της κοινωνικής επιβίωσης και εξέλιξης. Αποτελεί λοιπόν υποχρέωσή μας να στρίψουμε στην σωστή κατεύθυνση. Και μπορεί μια αριστερή, γνήσια εννοείται και ριζοσπαστική στροφή να μην μπορεί να πείσει και να πεισθεί ότι μπορεί, όμως επιβάλλεται να το κάνει. Αλλιώς, το δηλητήριο της οχιάς θα βγει οριστικά από την διχάλα του με απρόβλεπτα τραγικές συνέπειες. 

*Σημ. ένα μεγάλο ευχαριστώ στους ανθρώπους εκείνους που συναντηθήκαμε τυχαία στο οδοιπορικό αυτό και που από τα δικά τους λόγια και τις δικές τους αγωνίες γράφτηκε αυτό το κείμενο. 

ΣΧΟΛΙΑ

WORDPRESS: 0