Ειδήσεις για την Κεφαλονιά και τους Κεφαλονίτες

Κατηγορίες: Βιβλίο Βιβλιοθήκη Δήμητρα Σταυρίδου Λογοτεχνία Πεζογραφία Ex Libris

Πριν λίγες μέρες, στις αρχές Αυγούστου, η στήλη βιβλιοκριτικής Ex Libris συμπλήρωσε δύο χρόνια στον αέρα των Κεφαλονίτικων Νέων. Αυτή τη δεύτερη χρονιά, παρουσιάστηκαν συνολικά 16 βιβλία. Είμαι ευχαριστημένη και χαρούμενη καθώς φαίνεται πως ένας σταθερός αριθμός ανθρώπων φαίνεται να διαβάζει και να εκτιμά τη δουλειά που προσπαθώ να κάνω από το Ex Libris. Άλλωστε, όταν πρωτοξεκίνησε η στήλη είχα γράψει πως στόχος μου είναι να μοιραστώ το προσωπικό μου ενδιαφέρον και την αγάπη μου για το διάβασμα καθώς ένα από τα πιο όμορφα πράγματα στη ζωή δεν είναι άλλο από το να βρίσκεις συνοδοιπόρους!

Μαζί λοιπόν με ένα μεγάλο ευχαριστώ προς τους αναγνώστες, που διαβάζουν, σχολιάζουν και συμμετέχουν στη συζήτηση γύρω από τα βιβλία, παραθέτω και τα στατιστικά της περασμένης χρονιάς:


Οι τρεις πρώτες σε αναγνωσιμότητα κριτικές αφορούσαν τα βιβλία των:
3. Κων/νος Μοσχάτος: Έγκλημα στην πισίνα (αστυνομικό μυθιστόρημα)

Το πρώτο σχόλιο που έχω να κάνω είναι ότι παραδόξως, τα τρία δημοφιλέστερα βιβλία είναι Ελλήνων δημιουργών - και λέω παραδόξως καθώς η στήλη ασχολείται περισσότερο με τη μεταφρασμένη λογοτεχνία. Το δεύτερο σχόλιο είναι ότι και οι ίδιοι οι δημιουργοί συνέβαλλαν στην δημοτικότητα των παρουσιάσεων καθώς κοινοποίησαν τα άρθρα σε φίλους και γνωστούς μέσω των κοινωνικών δικτύων -- πολλά ευχαριστώ και γι αυτό!

Η λιγότερο δημοφιλής παρουσίαση ήταν για το βιβλίο «Η δομή του μυθιστορήματος» του Γιώργου Λεονάρδου, πράγμα μάλλον αναμενόμενο καθώς απευθύνεται στο πιο εξειδικευμένο κοινό των επίδοξων συγγραφέων. Τέλος, το προσωπικό μου αγαπημένο από όσα βιβλία παρουσίασα φέτος, δεν είναι άλλο από την εμβληματική συλλογή διηγημάτων «Ο κάμπος στις φλόγες» του Χουάν Ρούλφο

Στο σημείο αυτό τελειώνουν τα προσωπικά στατιστικά της στήλης και πάμε στα γενικευμένα στατιστικά της βιβλιοφιλίας στην Ελλάδα. Πριν λίγες μέρες διάβασα ένα άρθρο στο liberal.gr με τίτλο «Επτά χιλιάδες καρφιά στο φέρετρο της Ελλάδας». Το άρθρο αναφέρεται στοn σοκαριστικά μικρό αριθμό αναγνωστών στη χώρα μας. 

Στην Ελλάδα των σχεδόν 11 εκατομμυρίων κατοίκων, ο αριθμός των σταθερών αναγνωστών σύμφωνα με τους εκδότες, κυμαίνεται μεταξύ των 3 και 7 χιλιάδων ατόμων. Πριν την οικονομική κρίση, ο αριθμός αυτός ήταν επίσης μικρός συγκριτικά με τον πληθυσμό αλλά σημαντικά μεγαλύτερος από τα σημερινά στοιχεία: οι σταθεροί αναγνώστες υπολογίζονταν προ κρίσης γύρω στους 30 χιλιάδες. 

Αν πάρουμε αυτά τα στοιχεία και τα αναγάγουμε επί τοις εκατό, οι συστηματικοί αναγνώστες αποτελούν το 0,02 ως 0,06 % του συνολικού πληθυσμού! 

Ομολογώ ότι σοκαρίστηκα με τα στοιχεία αυτά και δεν άργησε να με χτυπήσει η υπαρξιακή κρίση σχετικά με τη στήλη Ex Libris: γιατί το κάνω; Σε ποιον απευθύνομαι; Ποιος ασχολείται; Ποιος διαβάζει; Διαβάζουν εκατό - εκατόν πενήντα άτομα σε όλη την Κεφαλονιά των 35 χιλιάδων κατοίκων; Αξίζει τελικά τον κόπο; 

Ακόμα κι αν δούμε τη μεγαλύτερη εικόνα, η κατάσταση είναι εξίσου αποκαρδιωτική. Ο συντάκτης του Liberal.gr δικαίως αναρωτιέται: Πού να απευθυνθεί ένας συγγραφέας; ένας εκδότης; Στο πουθενά και στο τίποτα; (Πόσο δε μάλλον ένας βιβλιοκριτικός ή ακόμα χειρότερα, ένας ποιητής, συμπληρώνω εγώ). Και πώς να προχωρήσει ένας λαός που δεν θεωρεί σημαντική την ανάγνωση στην καθημερινότητά του; Από πού θα αντλήσει γνώση, ιδέες, απόλαυση, ό,τι κάνει τον άνθρωπο να ξεχωρίζει; (Δυστυχώς από τα, στην πλειονότητά τους χειραγωγούμενα και χαμηλού επιπέδου, Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και από την ανεξέλεγκτη αρένα των social media, ξανασυμπληρώνω εγώ). 

Αυτή η πολιτιστική και κοινωνική καταστροφή που αποτυπώνεται τόσο εύγλωττα στους παραπάνω αριθμούς, εκτιμώ ότι ίσως είναι μη αναστρέψιμη τουλάχιστον στο εγγύς μέλλον, καθώς φαίνεται να αποτελεί μία μόνο ψηφίδα στο γενικότερο μωσαϊκό της πολιτιστικής κατάντιας και ένδειας με το οποίο έρχεται σε καθημερινή επαφή ο σύγχρονος Έλληνας: οι εκπομπές λόγου, σκέψης, κουλτούρας έχουν σχεδόν εκλείψει από τους τηλεοπτικούς δέκτες και τις ραδιοφωνικές συχνότητες, οι πολιτιστικές στήλες (βιβλίο / θέατρο / κινηματογράφος) των εφημερίδων έχουν συρρικνωθεί, όπως άλλωστε και η κυκλοφορία τους που σε καμία περίπτωση δεν πλησιάζει αυτή του κίτρινου και ροζ τύπου. Το Εθνικό Κέντρο βιβλίου έχει κα-τα-ργη-θεί !!! (πληροφορίες εδώ -- με απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Πολιτισμού, δικηγόρου Κώστα Τζαβάρα, κυβέρνηση Αντώνη Σαμαρά, να θυμίσουμε, ενώ τα αρχεία του σήμερα σαπίζουν σε υπόγεια κατά την προσφιλή τακτική του ελληνικού δημοσίου - πληροφορίες εδώ), οι βιβλιοθήκες παλεύουν για την επιβίωσή τους και η εθνική πολιτική για το βιβλίο τσακίστηκε στα βράχια της κατάργησης της ενιαίας τιμής, που οδήγησε στο λουκέτο πάρα πολλούς εκδότες και βιβλιοπώλες (η οποία ενιαία τιμή βιβλίου φαίνεται να επανακάπτει οσονούπω και ευτυχώς -- πληροφορίες εδώ). Για να μην αναφέρω βεβαίως ότι σε πολλές περιπτώσεις η λογοτεχνία κακοποιείται στο ελληνικό σχολείο μέσω της διαχρονικής εκπαιδευτικής εμμονής που θέλει τους μαθητές να εξαντλούνται στον εντοπισμό και αναγνώριση των μορφολογικών στοιχείων ενός κειμένου και τοποθέτησής του στο ιστορικό πλαίσιο (Ιστορία της Λογοτεχνίας στα 16χρονα -- ουάου, πεθαίνω από ενδιαφέρον!!) και σπανίως καλλιεργείται η προοπτική της αναγνωστικής απόλαυσης. Επιπλέον, πόσο λίγα παιδιά αλήθεια, βλέπουν τους γονείς τους με ένα βιβλίο στο χέρι και πόσα λίγα, ελάχιστα, από αυτά τα βιβλία είναι ποιοτικά και δεν εμπίπτουν στην κατηγορία «σκουπίδια» που θα πει εύπεπτες κλισεδιές για κάθε πικραμένη, μυστικισμός, αποκρυφισμός, θεωρίες συνωμοσίας, σπλατεριές της κακιάς ώρας και λοιποί πολτοί. 

Πριν μερικά χρόνια, έγινα μάρτυρας σε μία κουβεντούλα μεταξύ ενός ενήλικα και μιας μικρής δεκάχρονης ζουζούνας:
- Ποια βιβλία σου αρέσουν; τη ρώτησε ο ενήλικας. 
- Δε μου αρέσουν τα βιβλία, του είπε εκείνη.
- Μα δε γίνεται αυτό! Βιβλία υπάρχουν πάρα πολλά, ό,τι είδος θέλεις! Όταν λες ότι δεν σου αρέσουν τα βιβλία είναι σα να λες ότι δε σου αρέσουν τα φαγητά... , ήταν η εύστοχη απάντηση του ενήλικα (η οποία αμφιβάλλω αν έπιασε τόπο, εδώ που τα λέμε). 

Η αλήθεια για τα βιβλία είναι η ίδια που ισχύει και για τα φαγητά: Είσαι ό,τι επιλέγεις να διαβάσεις. Είσαι ό,τι επιλέγεις να δεις. Είσαι ό,τι επιλέγεις να ακούσεις. Μόνο που το ρημάδι το διάβασμα θέλει τον κόπο του. Οι συνταρακτικοί αριθμοί για τη βύθιση της φιλαναγνωσίας στη χώρα μας δεν είναι παρά το καθρέφτισμα της αποχαύνωσης και της διαρκούς ανάθεσης στην οποία ο Έλληνας φαίνεται να κατρακύλησε με τόση ευκολία στα χρόνια της κρίσης. 

Σκέφτηκα πολύ για το εάν θα συνεχίσω τη στήλη Ex Libris. Σκέφτηκα για το αν έχω το δικαίωμα να είμαι τόσο καταγγελτική και από ποια θέση μιλάω τέλος πάντων. Και μετά διαβάζω πώς 6 λεπτά διάβασμα την ημέρα ρίχνει τα επίπεδα του άγχους κατά 68% (εδώ) και πώς αποδεικνύεται επιστημονικά ότι το διάβασμα έχει πολλαπλά οφέλη ειδικά στους πολίτες των δυτικών κοινωνιών (εδώ) και βλέπω και χαίρομαι με μερικές νέες προσπάθειες νέων Ελλήνων να μιλήσουν για τα αγαπημένα τους βιβλία στο Youtube (Βιβλιοσκώληκες εδώ),και λέω, δε βαριέσαι! Χαιρετώ το (κατά μέσο όρο) 0,04% του πληθυσμού και συνεχίζω! 

Καλές βουτιές -αυγουστιάτικα-και καλές αναγνώσεις!

Δήμητρα Σταυρίδου 
μεταφράστρια 






Σχόλια


Σχετικά άρθρα