Η “αυτόχθονη φυλή” των τοπικών κινημάτων

Γενιές και γενιές έζησαν, εξελίχθηκαν και έφυγαν από τη ζωή με την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο να αποτελεί κομβική ουτοπία, διαρκή αγωνία, καθημερινή πραγματικότητα, αποτυπωμένα ιστορικά, πολιτικά και κοινωνικά σε ιδεολογίες, οράματα, αρχές και αξίες, όπως και σε χρήσιμα ή περιττά καμιά φορά κοινωνικό-πολιτικά μεθοδολογικά εργαλεία. Κι ήταν στο πέρασμα του χρόνου η κατάργηση της εκμετάλλευσης αυτής, κινητήρια δύναμη επαναστάσεων, εξεγέρσεων, θυσιών, πολέμων, αγώνων και κινημάτων, πέρα από τα στενά όρια μιας κρατικής ή εθνικής υπόστασης, πολύ συχνά μάλιστα δε με σαφές ταξικό υπόβαθρο και προσανατολισμό. 
Με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και την φαινομενικά ακλόνητη επικράτηση μιας χωρίς συναισθήματα και τέτοιου είδους αγωνίες, παγκοσμιοποίηση, η προσπάθεια κατάργησης μιας τέτοιας εκμετάλλευσης, αναγκαία πέρασε σε μια καινούργια, μεταλλαγμένη ενδεχομένως φάση, μεγιστοποιώντας και διευρύνοντας το πραγματικό υποκείμενο της εκμετάλλευσης αυτής. Έτσι, ο “απάνθρωποςεργοδότης, το “σκληρόκεφάλαιο και μια “στυγνή” αντιλαϊκή εξουσία, έχασαν περιοριστικούς επιθετικούς προσδιορισμούς, όπως και το γεωγραφικό (τοπικό-περιφερειακό) πεδίο άσκησης της σκληροτράχηλης δράσης τους, γιγαντώθηκαν και επεκτάθηκαν σε τέτοια ακτίνα εφόρμησης και επιβολής, που εδώ και αρκετό καιρό πλέον, έχουν “μετεγκατασταθεί” σε ένα ρεαλιστικό και μεταφορικό “απυρόβλητο”. Αναγκαία, η προσπάθεια εντοπισμού, προσδιορισμού και κατάργησής από τα ίδια τα θύματά τους, παλιά και νεότερα, όχι απλά κατέστη ανέφικτη και εντελώς θεωρητική, αλλά έστρεψε σε αρκετές περιπτώσεις και ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια το “εξεγερτητικό” ένστικτό “επιβίωσής” τους, σε εντελώς λαθεμένο έως και επικίνδυνο προορισμό. Όχι πάντοτε βέβαια. 
Στην Ελλάδα, στα μνημονιακά χρόνια που προηγήθηκαν έως και σήμερα, ζήσαμε την δική μας εκδοχή της εξέλιξης αυτής. Με την διακριτή, φυσικά, ιδιαιτερότητα ότι έστω μέσα από μια αυτοσχέδια ή πρόχειρη διαδικασία “ανάθεσης”, παντελώς ρομαντική ή και απατηλή, “φορτώσαμε” την ίδια την εξουσία (!!!) με την εντολή μιας αριστερής διαχείρισης, να πολεμήσει και να σκοτώσει το θεριό. Δίνοντας της μάλιστα δυο φορές, τόσο σε εκλογική φάση όσο και στο ιστορικό εκείνο δημοψήφισμα την αναγκαία πλειοψηφία για να το πράξει. Το αποτέλεσμα είναι γνωστό. Οι πόρτες της πιο ανελέητης εισβολής ξένων “κατσαπλιάδων” άνοιξαν, το ντόπιο κεφάλαιο απόλυτα συνεργάσιμο διευκολύνθηκε και αυτό με την κατάργηση ακόμη και του πιο ελάχιστου προστατευτικού πλαισίου, κοινωνικές τάξεις και κλάδοι ολόκληροι συρρικνώθηκαν, ένας ολόκληρος λαός σύρθηκε στην φτώχεια και την ταπείνωση. Η εκμετάλλευση πλέον, χωρίς ισχυρές αντιστάσεις στο διάβα της, έφτανε σιγά-σιγά στο μεδούλι της ίδιας της ζωής, βάζοντας στο στόχαστρο δεινών εκμεταλλευτών τον ίδιο τον φυσικό πλούτο της χώρας, την ίδια την ζωή και το μέλλον της. 
Στην εξελικτική αυτή διαδικασία κανείς δεν μπορεί να απαξιώσει τους πυρήνες εκείνους μέσα στους λαούς και τις κοινωνίες που συνεχίζουν να αντιστέκονται, όσο κι αν, για μερικούς τουλάχιστον, φαίνεται πως χρησιμοποιούν τα όπλα μιας παραδοσιακής ή και γερασμένης φαρέτρας. Και μπορεί οι δυνάμεις μιας ριζοσπαστικής, μετωπικής, ιδεολογικής και πολιτικής αντίστασης να τραβούν τα δικά τους μαρτύρια σε έναν κόσμο που δείχνει να έχει αποκοπεί από τις ιστορικές καταβολές του, τα οράματα και η πάλη όμως για την πολυπόθητη κατάργηση κάθε είδους εκμετάλλευσης, δεν μπορεί και δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί στην μοίρα τους, ούτε να παραδοθούν άνευ όρων στην εφιαλτική επιστροφή ενός φανατικού ολοκληρωτισμού. Έχουν, επομένως, και αυτά την δική τους ιδιαίτερη αξία σε μια εποχή που σχεδόν τα πάντα έχουν χάσει τον ανθρώπινο προσανατολισμό τους. 
Δίπλα στις δυνάμεις αυτές, μια νέα κοινωνική “διαδικασία” φαίνεται πως έχει για τα καλά ξεκινήσει. Και μπορεί να μην εμφανίζει στο ξεκίνημά της αυτό τα γνωστά χαρακτηριστικά μιας ταξικής διεκδίκησης, όμως φέρνει στην εποχή της απόγνωσης και της ματαιότητας, την σπίθα μιας πολύ δημιουργικής και πολύτιμης αντίστασης. Γέννημα των καιρών, ώριμο τέκνο της ανάγκης, ενστικτώδης αντίδραση σε μια σκληρή συγκυρία που κλέβει το οξυγόνο των κοινωνιών, αυθόρμητες συσπειρώσεις τοπικών διεκδικήσεων, χτίζουν στα χρόνια μιας δομικής αποσύνθεσης, ένα νέο αγωνιστικό και αντιστασιακό υποκείμενο. Είναι τα κινήματα τόπων, κινήματα με σαφή τοπικά και περιφερειακά χαρακτηριστικά που δεν στοχεύουν στην κατάκτηση της εξουσίας, αλλά στην υπεράσπιση την ίδιας της γης τους. Είναι οι “αυτόχθονες φυλές” υπεράσπισης του αέρα, της γης, των νερών, των βουνών και των ποταμιών, που έρχονται να βάλουν εμπόδια σε μια βάρβαρη λεηλασία, στην αιχμαλωσία τόπων αλλά και χρόνων (μέλλον). Είναι εκείνοι που χτίζουν μια νέα ρεαλιστική βάση αιτημάτων και διεκδικήσεων, που επιδιώκουν την κατάργηση της πιο βάρβαρης εκμετάλλευσης, όχι απλά και μόνο του ανθρώπου, αλλά της ίδιας της φύσης και της ζωής, των πλουτοπαραγωγικών πηγών τους, επομένως και των ανθρώπων. Και στην Ελλάδα, στη χώρα αυτή που δοκιμάζονται οι συνταγές των πιο βάρβαρων εκμεταλλεύσεων, οι τοπικές αυτές “εξεγέρσεις” είναι η μόνη ελπίδα που παραμένει ζωντανή, σε μια χώρα που δείχνει να έχει πεθάνει. 
Έτσι, από την Κερατέα που αντιστάθηκε και κέρδισε στο… μακρινό 2010-2011, μέχρι τις Σκουριές και την Χαλκιδική και από εκεί στην Ήπειρο που αγωνίζεται να κρατήσει την γη της καθαρή από τα πετρέλαια, στην Κρήτη που θέλει το νησί και τα νερά της ελεύθερα, μέχρι την Λευκίμμη της Κέρκυρας που υπερασπίζεται την επιβίωσή της, τα κινήματα τόπων δείχνουν πολύ πιο σημαντικά και χρήσιμα πέρα από τα τοπικά αντανακλαστικά τους. Αλλά και εδώ, στην δική μας “γειτονιά”, με αφορμή τα όσα έγιναν στην πρώτη επίσημη εμφάνιση των “πετρελαιάδων” στην Κεφαλονιά, τόσο στην Κοργιαλένειο Βιβλιοθήκη όσο και στα πλαίσια του Αναπτυξιακού Συνεδρίου, όλα δείχνουν ότι ένα αρχικό κοινωνικό μούδιασμα στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη ως προς τις επερχόμενες εξορύξεις, αρχίζει και αποκτά έντονα “δημιουργικά” χαρακτηριστικά. Και αυτό φάνηκε από την δημόσια συζήτηση που για τα καλά έχει ξεκινήσει στις δυο τοπικές κοινωνίες για τις βλαβερές συνέπειες της συγκεκριμένης δραστηριότητας. 
Τα κινήματα αυτά, μπορεί να μην αγωνίζονται ευθέως κατά του καπιταλισμού ή του κεφαλαίου, όπως συνηθίσαμε να λέμε, όμως στοχεύουν ακριβώς πάνω τους και μάλιστα σε μια ακραία βάρβαρη εκδοχή του. Και μπορεί να μην θέτουν ως πρώτη προτεραιότητα, ιδεολογική και πολιτική, όσα μας δίδαξαν τα θεωρητικά και επαναστατικά εγχειρίδια της νιότης μας, μας εμπνέουν όμως για τον πραγματικό και αληθινό πυρήνα αυτών που μας κληροδοτήθηκαν: Τον αγώνα για ισότιμη και δίκαια μοιρασμένη ζωή σε απολύτως φιλικό και ανθρώπινο περιβάλλον, την αντίστασή μας στον πιο –κυριολεκτικά μάλιστα– τοξικό εχθρό μας. Ίσως έτσι τελικά, η κατάργηση της εκμετάλλευσης να έρθει λίγο και πιο κοντά, στην πόλη ή στο χωριό μας, ίσως έτσι τα μέχρι τώρα ανείπωτα, γίνουν οι τόποι που τόσο ονειρευτήκαμε και για τους οποίους αξίζει να αγωνιστούμε. 

Προηγούμενο άρθρο
Επόμενο άρθρο

ΣΧΟΛΙΑ

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0