Σιδέρης Ντιούδης: Σχεδόν καθημερινές ιστορίες

«Σχεδόν καθημερινές ιστορίες» τιτλοφορείται το πρώτο βιβλίο πεζογραφίας του ποιητή Σιδέρη Ντιούδη και περιλαμβάνει 27 μικρά πεζά. Οι πρωταγωνιστές των ιστοριών είναι άνθρωποι που ζουν ανάμεσά μας, σε παρόντα χρόνο και που η οπτική του συγγραφέα τους «συλλαμβάνει» στις πιο εσωτερικές τους στιγμές. Είτε πρόκειται για μικρές παραξενιές είτε για πραγματικές εμμονές των πρωταγωνιστών, ο συγγραφέας εστιάζει αποκλειστικά σε αυτές για να ζωγραφίσει μια φευγαλέα αλλά χαρακτηριστική τους εικόνα χωρίς να μαθαίνουμε τίποτε άλλο από τη βιογραφία τους.

Αυτή η τεχνική, την οποία ονομάζω «λογοτεχνία του στιγμιότυπου» χωρίς βεβαίως να είμαι καθόλου σίγουρη ότι πρόκειται για δόκιμο όρο, είναι πολύ καλά δουλεμένη στο βιβλίο καθώς βασίζεται σε δύο άξονες: την απλότητα του λόγου και την άρνηση επισχολιασμού. Για παράδειγμα στην ιστορία με τίτλο «Η διαδρομή» ένας επιβάτης λεωφορείου παρατηρεί καθημερινά ένα ζευγάρι (πατέρα και κόρη) που παίρνουν το ίδιο μεταφορικό μέσο πιασμένοι αγκαζέ ώσπου ένα πρωί κάτι αλλάζει: [Σήμερα] είδε μόνο την κόρη, δίχως τον πατέρα, να μπαίνει στο λεωφορείο ακολουθώντας την ίδια καθημερινή διαδρομή. Υπέθεσε ότι κάτι είχε συμβεί στον πατέρα. Όταν παρατήρησε τη φωτογραφία του πατέρα στην παλάμη της κόρης, η υπόθεση μετατράπηκε σε βεβαιότητα και κίνησε για τη δουλειά του. Αυτό το χαρακτηριστικό απόσπασμα είναι ενδεικτικό για τον τρόπο που ο συγγραφέας αρνείται να παρασυρθεί σε φλύαρους σχολιασμούς σχετικά με τα κίνητρα και την ψυχολογική κατάσταση των ηρώων του επιλέγοντας αντί αυτού να σχηματίσει μία πολύ σαφή ψυχολογική εικόνα με τα ελάχιστα εκφραστικά μέσα: η κόρη συνεχίζει να έχει τον πατέρα της μαζί έστω και σε φωτογραφία. Εμμονή και αγάπη. Ο επιβάτης που τους παρατηρεί συνεχίζει τον δρόμο προς τη δουλειά του. Αδιαφορία και αδράνεια.

Ένα δεύτερο στοιχείο που έχει έντονη παρουσία στις περισσότερες μικρές ιστορίες του βιβλίου είναι το στοιχείο του φανταστικού. Εδώ δεν μιλάμε για το υπερφυσικό που εισβάλλει και κυριεύει τους πρωταγωνιστές με τρόπο τρομακτικό αλλά για ένα στοιχείο φανταστικό που αν και ανεξήγητο υπάρχει ζωντανό και καίριο στην ιστορία και στη ζωή του πρωταγωνιστή δίχως να δημιουργεί απορίες ή ιδιαίτερα δυσάρεστες επιπλοκές. Οι πρωταγωνιστές των ιστοριών του Ντιούδη είναι συμφιλιωμένοι τόσο με την ιδέα όσο και με την παρουσία του φανταστικού και πολύ σωστά ο συγγραφέας δεν επιχειρεί ούτε να μας τρομάξει ούτε να μας ξεγελάσει. Για παράδειγμα στην ιστορία «Η εκδίκηση του βουνού» παρακολουθούμε με ποιον τρόπο το βουνό που προσπαθούσε να απεικονίσει στον καμβά ένας ζωγράφος, εισβάλλει τελικά στο σπίτι του: Το βουνό είχε έρθει να τον επισκεφτεί. Είχε αγκαλιάσει με αποπνικτικό, ασφυκτικό τρόπο όλο το σπίτι. Ο ζωγράφος θα ζούσε μέσα στο βουνό του είναι οι τελευταίες γραμμές της ιστορίας. Το ίδιο συμβαίνει και σε άλλες ιστορίες όπως στις «Τηλεφωνική πρωτοβουλία» και «Ο άνθρωπος εισιτήριο». Τηρουμένων των αναλογιών, θα έλεγα ότι ο συγγραφέας ακολουθεί τη σχολή του Χούλιο Κορτάσαρ στην ενσωμάτωση του φανταστικού στοιχείου στον πραγματικό κόσμο των ηρώων του.  Αυτό είναι εμφανές και στις ιστορίες που μεταχειρίζονται το ονειρικό στοιχείο όπως «Το όραμα» ή «Ο αναβάτης με την μπλε μηχανή».

Ένα τρίτο στοιχείο που αναδεικνύει τις «Σχεδόν καθημερινές ιστορίες» είναι η τοποθέτησή τους στον χρόνο. Τα περισσότερα διηγήματα του βιβλίου ξετυλίγονται σε χρόνο απροσδιόριστο, προς το τέλος όμως της συλλογής οι ήρωες τοποθετούνται χρονικά στο παρόν και στο κέντρο της ελληνικής οικονομικής κρίσης. Στην ιστορία «Αφομοίωση» διαβάζουμε για την προσπάθεια ενός ανθρώπου να συνέλθει από το σοκ της απόλυσής του και η ιστορία «Νεφέλωμα» διαδραματίζεται τον Σεπτέμβριο του 2010 όταν το βαρύ σύννεφο της οικονομικής δυσπραγίας που θολώνει και μαυρίζει τις προοπτικές για το μέλλον παραλληλίζεται με ένα οφθαλμολογικό πρόβλημα του πρωταγωνιστή. Και πάλι με οικονομία μέσων ο συγγραφέας μιλά για τον κλονισμό της ελληνικής κοινωνίας μπροστά τον κυκεώνα που βιώνει εδώ και περίπου δέκα χρόνια η χώρα μας αλλά και για την ελπίδα που γεννά αναπόφευκτα ο αγώνας επιβίωσης μέσα στον καθένα από εμάς.

Το βιβλίο «Σχεδόν καθημερινές ιστορίες» του Σιδέρη Ντιούδη κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αιώρα με πολύ ενδιαφέρον εξώφυλλο του Παναγιώτη Σταυρόπουλου.

 

 

Μεταφράστρια

Για τα Κεφαλονίτικα Νέα

Αγοράστε το βιβλίο κάνοντας κλικ εδώ

ΣΧΟΛΙΑ

WORDPRESS: 0