Σταύρος Σταυρόπουλος: So Long Marianne

Με είκοσι και πλέον βιβλία στην πλάτη του, ο ποιητής Σταύρος Σταυρόπουλος αποφασίζει να υπερασπιστεί σθεναρά και τελεσίδικα αυτή τη φορά, και για μία ακόμα φορά, την αγάπη, την «οριστική αγάπη» όπως αναφέρει ο ίδιος σε συνέντευξή του .

Η ποιητική συλλογή με τίτλο φόρο τιμής στον Leonard Cohen (“So Long Marianne”) και υπότιτλο φόρο τιμής στον Νίκο Καρούζο («Ποιήματα στη Μαρία») έκανε δεύτερη έκδοση μέσα σε έναν μόλις μήνα από την αρχική της κυκλοφορία. Πρόκειται για ένα ενιαίο εκτενές ποίημα χωρισμένο σε 45 μέρη.

Πέρα από το εμφανές διακειμενικό περιεχόμενο, η Μαρία των ποιημάτων θα μπορούσε να είναι η «Μαρία» του καθενός: το πρόσωπο του πόθου, η υπαρκτή ή φανταστική, η παρούσα ή η από χρόνια απούσα, η γνήσια ή το καθρέφτισμά της, η μούσα μιας αγάπης που βιώθηκε ή που δεν πρόλαβε να τελεστεί, μιας αγάπης που πέθανε ή που ξαναγεννιέται κάθε μέρα.

Με λόγο ήρεμο, συμπυκνωμένο και χαμηλόφωνο, δίχως ίχνος στόμφου και λεκτικών περικοκλάδων, ο ποιητής δεν επιχειρεί να εντυπωσιάσει τον αναγνώστη, ούτε καν τη μούσα του. Αντίθετα μιλά σα να παρατηρεί εξωτερικά την επιρροή της στη συνείδησή του, τον βαθμό που τον καθόρισε και τον καθορίζει, σα να παρατηρεί το αποτύπωμά της σε πράγματα που προηγήθηκαν και σε κομμάτια της ζωής του ποιητή προφανώς άγνωστα στην ίδια: Είσαι το πιο όμορφο μέρος / για να είναι κανείς νέος γράφει ο Σταυρόπουλος και λίγο αργότερα Έζησες σε όλα τα μέρη / που ήμουν παιδί.

Η αγάπη αρκεί να υπάρξει μία φορά για να είναι αιώνια, ουσιαστική, οριστική. Δεν απαιτεί τη φυσική παρουσία ούτε χωρά σε τετριμμένα μικροπλαίσια. Το βίωμά της συνοδεύει τον ποιητή μέσα από φωτογραφίες, στίχους και σκέψεις δίχως όμως να τον μελαγχολεί, δίχως να τον καταθλίβει. Ο ποιητής τρέφεται από την αγάπη που βίωσε, την αναγνωρίζει και την παγιώνει εντός του ως δύναμη κραταιά που ορίζει τα πάντα μέσα από το δικό της πρίσμα: Δίπλα στο γραφείο μου / υπάρχει μια φωτογραφία σου / την ποτίζω αργά και στάζει / στάζω κι εγώ μέσα της / Μετά η φωτογραφία σου / βγαίνει απ’ το κάδρο / κι έρχεται ανθισμένη / στην αγκαλιά μου / Κάθε πράξη / γεννά ξανά το αντίθετό της / μου λέει / και γεμίζει πάλι αγάπη / το δωμάτιο.

Βεβαίως δεν λείπουν τα χαρακτηριστικά του έρωτα όπως το εγκώμιο στην αγαπημένη μορφή : Όπου και αν πηγαίναμε/ κάθε μέρος γινόταν μεγαλύτερο / από την παρουσία σου / κάθε τμήμα σου / σαν να το πλάταινε / να το πλαισίωνε / σαν να τραβούσε την έκτασή του / ως τη θάλασσα αλλά και η επιθυμία του κάθε ερωτευμένου να αφήσει ένα αιώνιο δείγμα της αγάπης του στο σύμπαν ή έστω  στη γη για τις μελλοντικές γενιές, να καταστεί ο μεγάλος του έρωτας αλώβητος στον χρόνο: Ακόμα κι όταν δεν θα υπάρχουμε εμείς / Τα τοπία θα κουβαλάνε την αγωνία μας / Να διασώσουμε το φως / Θα ‘χει μείνει η διάρκειά μας / Ανεξίτηλη / Πάνω στη γη / Για να την κάνει ωραιότερη.

Από αυτήν την εκτενή ωδή στο πρόσωπο της αγαπημένης δεν λείπουν ούτε οι απολογισμοί: Το σπίτι μας ήταν τελικά / ο εξώστης του ουρανού / από τη σωστή πλευρά του Παραδείσου / που χώλαινε / όλες τις χιλιετίες αναφέρεται σε έναν στίχο, όπως δεν λείπει κάποτε και ο πόνος της απουσίας: Όλα μου τα ποιήματα / είναι φτιαγμένα / από την απουσία σου.

Η ένωση των δύο εραστών γίνεται θρησκεία και τόπος ιερός εντός του ποιητή, μια ευλογία που όμως είναι απόλυτα γήινη και απτή: Με σένα / Επισκεύασα μέσα μου / το πρόσωπο του θεού / σε όλες του τις θρησκείες / ευλογήθηκα / όταν σε κοίταξα για πρώτη φορά / Τώρα που εσύ δεν με βλέπεις / κι εγώ / έχω μείνει εδώ / να σε εύχομαι / θέλω να είμαι σίγουρος / ότι ξέρεις / Πως αγαπήθηκες / από έναν άγιο γράφει ο Σταυρόπουλος αλλά δίχως να θεοποιεί τον έρωτα. Αντίθετα, τον «χαμηλώνει» σε ανθρώπινα μέτρα και σταθμά και τον στεριώνει με τις ατέλειες του αγαπημένου προσώπου, αυτές τις λεπτομέρειες που μόνο οι εραστές θυμούνται και λατρεύουν: Σε παντρεύτηκα αργά σιωπηλά σωτήρια / παντρεύτηκα τα οστά σου που έκαιγαν / την κόλαση του μυαλού σου […] Παντρεύτηκα τις ρωγμές των μελών σου […]

Μήπως λοιπόν τελικά η αγάπη δεν είναι παρά αυτό το βαθύ και ακατανίκητο συναίσθημα που διαρκώς επιστρέφει, που δεν σκοτώνεται και δεν λιγοστεύει από την απουσία και το πέρασμα του χρόνου, αυτό το πάντρεμα της σταθερής αποδοχής με τη διαρκή επιθυμία για πλησίασμα και για βίο κοινό εντός και εκτός ονείρων, εντός και εκτός ζωής; Δεν ξέρω. Κατακλείδα του έξοχου αυτού ποιήματος είναι μια φράση σε αγκύλες από τον ποιητή: [Θέλω να πω, απλώς, ότι η αγάπη ζει χωρίς γραμματική εκεί που η μετοχή είναι απεριόριστη.]

Το «So Long Marianne – Ποιήματα στη Μαρία» του Σταύρου Σταυρόπουλου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σμίλη.

Περισσότερα αποσπάσματα του βιβλίου εδώ.

Το ιστολόγιο του ποιητή εδώ.

 

Μεταφράστρια

για τα Κεφαλονίτικα Νέα

 

 

Επόμενο άρθρο

ΣΧΟΛΙΑ

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0