Σαν να μην πέρασε μια μέρα.

Σαν να μην πέρασε μια μέρα.

Ένα βιβλίο 20 χρόνια μετά.

Πέρασαν σχεδόν 20 χρόνια από τότε, όταν στις αρχές ενός νέου αιώνα και μιας νέας χιλιετίας, κοντά στο 2000 δηλαδή, κάτω από την φιλόξενη στέγη ενός βιβλίου των εκδόσεων Προσκήνιο, άνθρωποι από σχεδόν ολόκληρο το πολιτικό και ιδεολογικό φάσμα, απαντώντας σε ένα συγκεκριμένο κείμενο ερωτήσεων, έγραψαν για όλα εκείνα τα κρίσιμα ζητήματα της Ελλάδας, της Ευρώπης και του Κόσμου στην απαρχή του νέου αιώνα, του 21ου.

Το βιβλίο αυτό, κατά την έκδοσή του και μετά δεν διεκδίκησε δάφνες προφητείας, μαντείας ή τελικής επιβεβαίωσης. Ούτε φυσικά οι άνθρωποι που δέχτηκαν να συμμετέχουν στο εκδοτικό αυτό εγχείρημα ενός νέου και άσημου ανθρώπου, άνθρωποι που για πρώτη φορά μετά την κατάρρευση του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού -είχαν περάσει μόλις λίγα χρόνια- δέχτηκαν να αντιμετωπίσουν με την γραφή τους στην ίδια “αρένα” το ιδεολογικό και πολιτικό αντίπαλο δέος, με φόντο μάλιστα τον νέο αιώνα και με ορατό τον κίνδυνο να εκτεθούν δημόσια και μάλιστα πολύ-πολύ σύντομα.

Τα περίπου αυτά 20 χρόνια, πέρασαν σχεδόν ραγδαία, σίγουρα όμως γεμάτα εναλλαγές και εμπειρίες. Φέρνοντας μια τυχαία αυγουστιάτικη στιγμή, τον επιμελητή και δημιουργό του βιβλίου να ανοίγει τους αποθηκευμένους φακέλους του, για να “κοστολογήσει” μέσα από επιβεβαιώσεις και διαψεύσεις τα όσα η τελική έκδοση του βιβλίου τότε, χάρισε στην ιστορική και όχι μόνο κρίση. Και εκεί ακριβώς, στον παρόντα χρόνο, το τελικό συμπέρασμα του βιβλίου, ασχέτως των επιμέρους πολύ σημαντικών και σπουδαίων τοποθετήσεων και αναλύσεων από όλες τις “αντιμαχόμενες” πλευρές, είναι σαρωτικό:

Οι υποστηρικτές στο βιβλίο -θερμοί ενίοτε- μιας νεοφιλελεύθερης αντίληψης για την οικονομία και την κοινωνία, ειδικά στα χρόνια εκείνα που η πολύ πρόσφατη πτώση του “σοσιαλιστικού κόσμου” έδινε “αέρα” μιας θριαμβευτικής επιχειρηματολογίας και δικαιολογημένης λόγω της τότε συγκυρίας έπαρσης, προσωπικά έχω την αίσθηση σήμερα, πως θα νιώθουν και οι ίδιοι απολύτως απογοητευμένοι, για να μην πω τρομαγμένοι. Η ολοκληρωτική επικράτηση ενός παράλογου, ακραίου, βάρβαρου και απάνθρωπου μοντέλου παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού, το οποίο μάλιστα μόλις σε 20 χρόνια έχει στην πλάτη του μια με δυο σημαντικές οικονομικές κρίσεις με τεράστιες ανθρωπιστικές συνέπειες, αλλά και με στενές σχέσεις με διάφορους ολοκληρωτισμούς, δεν μπορεί να είναι σε καμία περίπτωση αυτό που φαντάστηκαν οι θιασώτες ή οι θεωρητικοί οραματιστές του, στις σελίδες του βιβλίου. Ενός βιβλίου που τελικά φαίνεται να δικαιώνει εκείνους που προσέγγισαν χωρίς εμπειρικά ή αποδεικτικά στοιχεία τότε, το σημερινό τέρας του καπιταλισμού που δείχνει να προελαύνει με τον πιο ολέθριο ή επικίνδυνο τρόπο και που αντιμετώπισαν τον καπιταλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο, σαν λύκο που φυλάει το κοπάδι για να το κατασπαράξει στην ώρα του.

Στον αντίποδα των επιμέρους επαληθεύσεων ή διαψεύσεων, σε σχέση με τις σημερινές συνθήκες όπως την βιώνουν εκατομμύρια άνθρωποι, το προ 20ετίας συγκεκριμένο βιβλίο δείχνει να ξεπερνιέται από την ίδια την πραγματικότητα. Γιατί πέρα από τις πάντα χρήσιμες και ουσιαστικές ιδεολογικές και πολιτικές αναφορές που άλλωστε επεξηγούν και τις αιτίες των σημερινών φαινομένων, πέρα ακόμη και μακρυά από αναλύσεις και τοποθετήσεις, ακόμη και σε ένα μικρό χωριό μιας νησιωτικής επαρχίας μπορούν άνθρωποι που δεν συγκινήθηκαν ποτέ τους στο άκουσμα μιας… αριστερής “γραφικότητας” να αντιληφθούν τι σημαίνει μια τεράστια αλυσίδα καταστημάτων να ανοίγει μαγαζί στο χωριό τους, δίπλα στις πόρτες των καταστημάτων τους, όπως και τι θα συμβεί όταν τα τεράστια ενεργειακά μονοπώλια θα σαρώσουν τις θαλάσσιες γειτονιές τους για να κερδίσουν λίγοι με την ταυτόχρονη καταστροφή των πολλών.

Κι από την άλλη, όσοι πίστεψαν και έγραψαν για την δύναμη των πολλών, για τις τάξεις, τις κοινωνίες, τους ανθρώπους, την φτώχεια, την ανέχεια και τις ιδεολογίες τους, πως είναι δυνατόν να μην μπόρεσαν να προβλέψουν στα πονήματά τους για να το αντιμετωπίσουν, ότι μέσα σε 15 χρόνια από το 2000, μια κάστα “αριστερών” εξουσιομανών θα σάρωναν στο πέρασμά τους κινήματα και ιδεολογίες, αφήνοντας μια κοινωνία ολόκληρη στο έλεος του πιο μισαλλόδοξου νεοφιλελευθερισμού, απαξιώνοντας στην πράξη αυτό που η ίδια η πραγματικότητα με κάθε τρόπο έσπρωχνε στο να δικαιωθεί.

Ένα βιβλίο, επομένως και το συγκεκριμένο, που ξαναδιαβάζεται μετά από 20 χρόνια, ειδικά σε συνθήκες αυγουστιάτικης ραστώνης, είναι σαν να ξανά-μελετάς την λησμονημένη εφηβεία σου. Και τότε, πέρα από το περιεχόμενο του βιβλίου ή της ζωής σου, μπορείς να δεις με την άνεση του αναγνώστη αλλά αρκετά πιο ξεκάθαρα όσα ο χρόνος δικαίωσε ή διέψευσε. Και μπορεί μια τέτοια ανάγνωση να μην μπορεί να υποκαταστήσει τις επιλογές σου ή τα λάθη σου, μπορεί όμως να σε βοηθήσει έστω για λίγο να κρυφτείς από αυτά. Και κυρίως από ανθρώπους και γεγονότα της καθημερινότητάς σου, “ξεθάβοντας” από τις σελίδες τους ανθρώπους και στιγμές που μπορεί κάποτε και να σε εκτίμησαν, νιώθοντας πως 20 χρόνια τώρα είναι ή νιώθεις “σαν να μην πέρασε μια μέρα”.

Προηγούμενο άρθρο

ΣΧΟΛΙΑ

WORDPRESS: 0