Η θρυλική ΕΠΟΝ και ο “οικοδεσπότης” Κεφαλονίτης δάσκαλος Παναγής Δημητράτος.

Η θρυλική ΕΠΟΝ και ο “οικοδεσπότης” Κεφαλονίτης δάσκαλος Παναγής Δημητράτος.

Η σημαντική παρουσία του σε όλα τα επίπεδα, από την πολιτική, την αντίσταση μέχρι και την εκπαιδευτική του πρωτοπορία, θα πρέπει να απασχολήσει και επίσημα κάποιον φορέα ή βιβλιοθήκη της Κεφαλονιάς.

Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ιστορικός ή να έχει επιστημονική πιστοποίηση στην  νεότερη και σύγχρονη του λαού μας, για να μπορεί να γνωρίζει πως πίσω από τις μεγάλες στιγμές του που έχουν και επίσημα αναγνωρισθεί, μια κεφαλονίτικη… φλέβα, έδωσε τον δικό της παλμό και το δικό της αίμα στην ροή της ιστορίας. Ειδικά όταν οι στιγμές αυτές έχουν σαφή αναφορά στην αντίσταση, στην πάλη και στην διεκδίκηση, στις ριζοσπαστικές και προοδευτικές κατακτήσεις, στο κομμουνιστικό κίνημα, στον αντιφασιστικό αγώνα.

Μια ακόμη λαμπρή απόδειξη της κοινής αυτής διαπίστωσης είναι και η σημερινή ημέρα, η 23η Φεβρουαρίου. Μια μέρα που έχει συνδεθεί ιστορικά και πλέον επετειακά με την σπουδαία αγωνιστική και αντιστασιακή παρακαταθήκη του λαού μας, την ίδρυση της θρυλικής . Και ήταν η  23 Φλεβάρη 1943 που ιδρύθηκε η Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων, η θρυλική ΕΠΟΝ, σε ένα μικρό σπίτι στους Αμπελόκηπους, στην οδό Δουκίσσης Πλακεντίας 3

Στο σπίτι αυτό, “οικοδεσπότης” ήταν ένα σπουδαίος Κεφαλονίτης. Δάσκαλος, κομμουνιστής, προοδευτικός, εκ των ιστορικών ιδρυτών του ΣΕΚΕ που αποτέλεσε τον πρώτο αριστερό σχηματισμό στην χώρα μας μόλις στα 1918 και το οποίο συνέχισε την ιστορική του διαδρομή ως ΚΚΕ, μα πρώτα από όλα Κεφαλονίτης, ο επάξια κατέχει μια ξεχωριστή θέση στην σπουδαία ιστορική παράδοση του νησιού μας και του λαϊκού κινήματος στη χώρα μας.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, πως ήδη στα πρώτα μισά του προηγούμενου αιώνα είχε αναπτύξει σημαντική δράση, ενώ και η παρουσία του στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα δεν υπήρξε απλά ανατρεπτική, αλλά βαθιά προοδευτική και ριζοσπαστική.

Και όπως συχνά η Ιστορία έχει καταγράψει, τέτοιοι άνθρωποι δίνουν την ίδια τη ζωή τους, πληρώνοντας το υψηλό τίμημα των ιδεών και των αγώνων τους με απάνθρωπες εκτελέσεις. Ακριβώς σαν του Παναγή Δημητράτου*.

Η ίδρυση της ΕΠΟΝ:

Πραγματικά, στις 23 Φλεβάρη 1943, στο σπίτι του  Παναγή Δημητράτου  συναντήθηκαν γύρω στους 25 αντιπροσώπους από 10 αντιστασιακές οργανώσεις σε μυστική συνεδρίαση, με στόχο τη δημιουργία μιας ενιαίας αντιφασιστικής νεολαιίστικης οργάνωσης. Εκεί αποφάσισαν να αυτοδιαλυθούν, να συγχωνευτούν και να συγκροτήσουν την Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων:

  1. Σήμερα 23 Φλεβάρη 1943 συνήλθε στην Αθήνα Πανελλαδική Σύσκεψη στην οποία πήραν μέρος:

α) Οι αντιπροσωπείες εθνικών οργανώσεων Νέων : “Αγροτικής Νεολαίας Ελλάδος”, “Ενιαίας Εθνικοαπελευθερωτικής Εργατοϋπαλληλικής Νεολαίας”, “Ενιαίας Μαθητικής Νεολαίας”, “Ένωσης Νέων Αγωνιστών Ρούμελης”, “Θεσσαλικού Ιερού Λόχου”, “Λαϊκής Επαναστατικής Νεολαίας”, “Λεύτερης Νέας”, “Ομοσπονδίας Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδος”, “Σοσιαλιστικής Επαναστατικής Πρωτοπορίας Ελλάδος”, “Φιλικής Εταιρείας Νέων”.

β) Αντιπροσωπεία του ΕΑΜ Νέων Μακεδονίας, Πελοποννήσου και τα μέλη της ΚΕ του ΕΑΜ Νέων.

γ) Αντιπροσωπεία του Εθνικού Συμβουλίου των φίλων της νέας γενιάς.

  1. Η σύσκεψη συνήλθε με την πρωτοβουλία της ΚΕ του ΕΑΜ Νέων και με σκοπό ίδρυσης Ενιαίας Πανελλαδικής οργάνωσης της νέας γενιάς. Η σύσκεψη ομόφωνα απεφάσισε την ίδρυση της ενιαίας οργάνωσης με τον τίτλο Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων (ΕΠΟΝ) και με έδρα την Αθήνα.
  2. Η ίδρυση της ΕΠΟΝ πραγματοποιείται με την διάλυση και συγχώνευση όλων των οργανώσεων που υπογράφουν αυτό το ιδρυτικό. Με την υπογραφή αυτού του ιδρυτικού, όλες οι παραπάνω οργανώσεις παύουν να υφίστανται και αυτόματα οι δυνάμεις, τα τεχνικά, οικονομικά κλπ. μέσα περνούν στην ΕΠΟΝ. Αυτός ο όρος αφορά και την ΚΕ του ΕΑΜ Νέων και τις ιδιαίτερες δυνάμεις του που είναι συγκροτημένες σε ομάδες του.
  3. Η Πανελλαδική σύσκεψη απεφάσισε ομόφωνα την εκλογή προσωρινού Κεντρικού Συμβουλίου και του έδωσε την εντολή να διευθύνει την ΕΠΟΝ ώσπου να συνέλθει Πανελλαδική Συνδιάσκεψη ή Συνέδριο της ΕΠΟΝ που θα εκλέξει το νόμιμο συμβούλιο. Ως την σύγκληση συνδιάσκεψης ή συνεδρίου το προσωρινό Κεντρικό Συμβούλιο θα διευθύνει την ΕΠΟΝ.
  4. Η Πανελλαδική σύσκεψη εκλέγει 3μελή επιτροπή επεξεργασίας καταστατικού της ΕΠΟΝ. Το καταστατικό αμέσως μετά την έγκριση του απ’ το Προεδρείο του Προσωρινού Κεντρικού Συμβουλίου μπαίνει σε εφαρμογή. Η τελική έγκριση του καταστατικού θα γίνει από την πρώτη Πανελλαδική Συνδιάσκεψη ή Συνέδριο της ΕΠΟΝ.
  5. Οι βασικοί σκοποί που πρέπει να περιέχονται στο καταστατικό της ΕΠΟΝ είναι:

α) Η εθνική απελευθέρωση με βάση την ακεραιότητα της Ελλάδας.

β) Η εξόντωση του φασισμού τώρα και στο μέλλον, και με οποιανδήποτε μορφή και αν παρουσιαστεί. Αποκατάσταση της λαϊκής κυριαρχίας έτσι που όλες οι εξουσίες να απορρέουν από την κυρίαρχη θέληση του λαού και της νέας γενιάς.

γ) Η καταπολέμηση των ιμπεριαλιστικών πολέμων και η υπεράσπιση της ειρήνης με βάση την αρχή της αυτοδιάθεσης των λαών και της αδερφικής συνεργασίας όλων των λαών και των νεολαιών και ειδικά της Βαλκανικής.

δ) Η υπεράσπιση των οικονομικών, πολιτικών, εκπολιτιστικών και μορφωτικών δικαιωμάτων και επιδιώξεων της νέας γενιάς.

Γενικά πρέπει να καθορίζεται στο καταστατικό ότι η ΕΠΟΝ είναι οργάνωση εθνικοαπελευθερωτική, αντιφασιστική-προοδευτική, αντιπολεμική-φιλειρηνική.

ε) Αποφασίζεται η έκδοση δημοσιογραφικού κεντρικού οργάνου με τίτλο “Νέα Γενιά”.

στ) Η Πανελλαδική σύσκεψη αποφασίζει  και αναθέτει στο Προσωρινό Κεντρικό Συμβούλιο της ΕΠΟΝ να κάνει διαπραγματεύσεις με κάθε εθνική οργάνωση νέων που δεν θάχει προσχωρήσει στην ΕΠΟΝ με σκοπό να προσχωρήσει.

Βάση για διαπραγματεύσεις και για προσχώρηση στην ΕΠΟΝ, είναι οι αρχές που περιέχει το καταστατικό της.

ζ) Η Πανελλαδική σύσκεψη αποφασίζει την προσχώρηση της ΕΠΟΝ στο ΕΑΜ σαν εκπρόσωπο της νέας γενιάς, με συμμετοχή αντιπροσώπου της στην ΚΕ του ΕΑΜ.

Αθήναι 23 Φλεβάρη 1943

*((Για την εξαιρετική αυτή προσωπικότητα της Κεφαλονιάς θα επανέλθουμε. Και νομίζω πως η σημαντική παρουσία του σε όλα τα επίπεδα, από την πολιτική, την αντίσταση μέχρι και την εκπαιδευτική του πρωτοπορία, θα πρέπει να απασχολήσει και επίσημα κάποιον φορέα ή βιβλιοθήκη της Κεφαλονιάς)). Σ.Α

Πηγές:

imerodromos

sansimera

alfavita