Μια ακόμη πρόσκληση-πρόκληση για την Κεφαλονιά: ΤΠΣ στον δρόμο της… επένδυσης.

Μια ακόμη πρόσκληση-πρόκληση για την Κεφαλονιά: ΤΠΣ στον δρόμο της… επένδυσης.

Τον διαχρονικό… φάκελλο του πολεοδομικού σχεδιασμού της χώρας φαίνεται πως ανοίγει η κυβέρνηση, έναν φάκελλο πολύτομο και… πολύπαθο, με αρκετές σελίδες του να αφορούν και το νησί της Κεφαλονιάς, με τους τρεις δήμους της να έχουν ανοικτά μέτωπα με τις χρήσεις γης, τον πολεοδομικό σχεδιασμό και τις πρόσφατες ερμηνείες-Αποφάσεις του ΣτΕ.

Από τον Γυρό της Αγίας Ευφημίας μέχρι και το κεντρικό ιστό της πόλης του Αργοστολίου αλλά και το παραλιακό μέτωπό του, οι ανοιχτές πληγές του πολεοδομικού σχεδιασμού  στο νησί μας δεν είναι και λίγες. Ενός σχεδιασμού σε ορισμένες περιπτώσεις… ξεπερασμένου από τις ίδιες τις εξελίξεις, σε άλλες παντελώς ανύπαρκτου εδώ και δεκαετίες και σε κάποιες λιγότερες, με την σφραγίδα του ΣτΕ, που ήρθε να καλύψει ή να ακυρώσει ερμηνευτικά κενά και “ακάλυπτες” ή “κεκαλυμμένες” χρήσεις γης.

Έτσι, ένα φιλόδοξο, όπως αναφέρεται,  πρόγραμμα εκπόνησης  Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) ανακοίνωσαν πριν λίγα 24ωρα ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Δημήτρης Οικονόμου και ο γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, Ευθύμης Μπακογιάννης.

Τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, σύμφωνα με όσα δημοσιεύτηκαν,  αποτελούν το κύριο εργαλείο σχεδιασμού στην Ελλάδα με το οποίο καθορίζονται χρήσεις γης, όροι δόμησης, και περιοχές προς πολεοδόμηση (επεκτάσεις σχεδίων ή νέες αναπτύξεις). Η επιλογή της σειράς με την οποία θα αρχίζουν να εκπονούνται ΤΠΣ στις δημοτικές ενότητες θα βασιστεί στις προτάσεις των δήμων, σε συνδυασμό με μια σειρά κριτηρίων που έχει θέσει το ΥΠΕΝ.

Το ερώτημα που με μια πρώτη ανάγνωση προκύπτει, περίπου… αυτονόητο: Οι 3 δήμοι της Κεφαλονιάς θα θελήσουν να εκδηλώσουν ενδιαφέρον για τη συμμετοχή τους και να προσδιορίσουν τη σειρά προτεραιότητας των Δημοτικών τους Ενοτήτων, στις ασφυκτικές προθεσμίες που τίθενται έως τις 10 Ιουλίου 2020, για τις πρώτες δηλώσεις… συμμετοχής; Κι αν ναι, πόσο έτοιμοι μπορούν να είναι, σε πλήρη –ας ελπίσουμε– συνεννόηση με τις τοπικές κοινωνίες και τους φορείς τους για να “βάλουν κάτω” ένα τόσο δύσκολο και… κοφτερό αγκάθι!

Άλλωστε, σύμφωνα πάντα με τα όσα επίσημα έχουν ανακοινωθεί, στόχος της κυβέρνησης είναι να καλυφθεί αργά ή γρήγορα το σύνολο της επικράτειας με τα νέα αυτά Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, επομένως αργά ή γρήγορα η μπάλα θα πέσει και στο δικό μας… γήπεδο.

Μέχρι εδώ όλα… καλά. Και φυσικά… φιλόδοξα. Με αρκετή γαρνιτούρα… “κλιματικής αλλαγής” και “στρατηγικών μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων”, σύμφωνα πάντα με τις επίσημες ανακοινώσεις που παρατίθενται* στο τέλος του άρθρου (για ενημέρωση, προτάσεις και… κριτική).  Και με το καθόλου ευκαταφρόνητο επιχείρημα πως “μετά από 45 χρόνια προσπαθειών (!), μόνο στο 20% των δημοτικών ενοτήτων της χώρας έχουν εγκριθεί σχέδια τέτοιου τύπου—μακράν το μικρότερο ποσοστό σε όλη την ΕΕ— και περίπου τα μισά από αυτά είναι παρωχημένα και χρήζουν επικαιροποίησης“.

Υπάρχει όμως και ένα τεράστιο… “αλλά”, πίσω από την πραγματική και αρκετά καθυστερημένη ανάγκη της χώρας μας να γνωρίζει επιτέλους που ξεκινά και που τελειώνει ο ελεύθερος ή κοινόχρηστος χώρος, τι και πως επιτρέπεται και πότε θα τελειώσει η μάστιγα της αυθαίρετης δόμησης ή χρήσης. Κι αυτό το τόσο σοβαρό… “αλλά” κρύβεται και πάλι χωρίς καμία διαβούλευση ή τον απαραίτητο κοινωνικό ή και κοινοβουλευτικό έλεγχο, όχι στα ψηλά βουνά, αλλά στα ψιλά γράμματα.

Σύμφωνα και πάλι με την επίσημη ανακοίνωση, άμεση προτεραιότητα θα δοθεί στους δήμους με

• αναπτυξιακές πιέσεις, είτε με την έννοια της ύπαρξης έντονου επενδυτικού ενδιαφέροντος είτε με αυτήν της ύπαρξης σημαντικών αναξιοποίητων ακόμα αναπτυξιακών πόρων, σε όλους τους παραγωγικούς κλάδους.

• περιβαλλοντικά προβλήματα, ιδίως συνδεόμενα με το αστικό περιβάλλον (δεδομένου ότι ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα κάλυψης των περιοχών που υπάγονται στο δίκτυο Natura 2000 με άλλες μελέτες, οι οποίες θα ενσωματωθούν στα ΤΠΣ). 

Τα… υπόλοιπα, πίσω ακριβώς από αυτές τις προτεραιότητες,  είναι και αυτονόητα και… γνωστά. Όχι γιατί γραφικοί ακτιβιστές, τοπικά κινήματα ή Λαϊκές Συσπειρώσεις ανά την επικράτεια βλέπουν παντού εχθρικά… φαντάσματα, αλλά γιατί η ίδια η κυβέρνηση και.. εντελώς το ίδιο υπουργείο, έχουν από καιρό διασαφηνίσει τις προθέσεις τους: Επενδύσεις παντού με κάθε κόστος για κοινωνίες και περιβάλλον και με τα κέρδη στους λίγους… Ή μήπως όχι;

Στα πλαίσια αυτά, τα σχέδια που επεξεργάζεται το αρμόδιο υπουργείο με την συνδρομή (τουλάχιστον έτσι πιστεύει) των δήμων για τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, πολύ φοβάμαι πως ένα πρόσημο έχουν, έναν προσανατολισμό και μια… αναγκαιότητα. Να χωρέσουν όχι τις πραγματικές ανάγκες των κοινωνιών και συνολικά του λαού μας, αλλά τις ανάγκες των επενδυτών. Μεσαίων ή μεγάλων, μικρή σημασία έχει…

Και για να μπλέξουμε και λίγο τα… νομικά, τα νέα αυτά Τ.Π.Σ,  “έξυπνα” , θα ντυθούν την δεσμευτική ισχύ και αξία ενός Προεδρικού Διατάγματος.  Λιγοστός έλεγχος και πολύ… αυταρχισμός, δηλαδή.  Και το ομολογεί  η ίδια η επίσημη ανακοίνωση, πίσω από τις λέξεις φυσικά,  πως “έρχεται ως ομπρέλα να αγκαλιάσει όλο το σχεδιασμό της πόλης και όλες τις από κάτω μελέτες που γίνονται είτε σε επίπεδο κυκλοφοριακού σχεδιασμού  όμως το ΤΠΣ καθορίζει ιεράρχηση, άρα δεν μπορεί οποιαδήποτε παρέμβαση στην πόλη να μην ακολουθήσει την ιεράρχηση που δίνει το τοπικό πολεοδομικό σχέδιο”.

Προφανώς για το συγκεκριμένο θέμα θα επανέλθουμε και όχι απλά μια φορά. Κι όσο οι δήμοι του νησιού μας με τα Δημοτικά τους Συμβούλια αρχίζουν να σκέφτονται, αν, πως, πότε και με ποιες προτάσεις θα πάνε στο τραπέζι της διαβούλευσης για το νέο χωροταξικό τοπίο στο νησί μας, εμείς, κάτοικοι, κινήματα, παρατάξεις και συλλογικότητες, καλούμαστε για μια ακόμη φορά να έχουμε μια ξεκάθαρη γνώση πρώτα και μετά και θέση.

Για να μην βρεθούμε και πάλι να μετέχουμε σε… εγκλήματα που πρώτα έχουμε (μόνο) καταδικάσει….

Στ.Αντ/Κεφαλονίτικα Νέα

*Εδώ τα επίσημα… σχετικά!