16 Αυγούστου 1849: Οι “Άγιοι” της Σκάλας και της Κεφαλονιάς

Γιώργος Αλεξάτος, Γιάννης Βλαχούλης, Πέτρος Πετράτος, με λίγο... παλιότερα κείμενά τους, δίνουν το ύφος, την ένταση και την σημασία της εξέγερσης, ενώ ο Παναγής Μεταξάς (με μια χθεσινή του ανάρτηση) εκφράζει την θλίψη του γι αυτά που μας κάνουν περήφανους αλλά αργούμε, τουλάχιστον επισήμως, να τιμήσουμε...

Μια εμβληματική  στιγμή της τοπικής ιστορίας της Κεφαλονιάς, η Εξέγερση της Σκάλας, ακριβώς σαν σήμερα 16 Αυγούστου του 1849, επανέρχεται  κάθε χρόνο στην λαϊκή και επίσημη μνήμη, για να θυμηθεί και να τιμηθεί η μεγάλη  του μικρού αυτού τόπου.

Και δεν χωράει καμία αμφιβολία πως το νησί αυτό πρωταγωνίστησε στους μεγάλους αγώνες του λαού μας, την ίδια χρονική περίοδο που σημαντικά ρεύματα της εποχής και γνωστές-σήμερα-εξεγέρσεις, έκαναν τα πρώτα τους βήματα. Αφήνοντας σε γενιές και γενιές μια σπουδαία παρακαταθήκη.

Με ένα μικρό αφιέρωμα, επιχειρούμε σήμερα να ξαναφέρουμε στην μνήμη μας την μεγάλη αυτή στιγμή που έζησε ο λαός της Κεφαλονιάς. Αν και αρχικά όχι από όλους, στην πορεία όμως χωρίς καμιά… διαφωνία, πως η Εξέγερση της Σκάλας, ακριβώς σαν σήμερα, αποτελεί έναν εμβληματικό σταθμό στην σύγχρονη και νεότερη ιστορία μας.

Στο αφιέρωμα αυτό, , , , με λίγο… παλιότερα κείμενά τους, δίνουν το ύφος, την ένταση και την σημασία της εξέγερσης, ενώ ο (με μια χθεσινή του ανάρτηση) εκφράζει την αγανάκτησή του γι αυτά που μας κάνουν περήφανους αλλά αργούμε, τουλάχιστον επισήμως, να τιμήσουμε…

Γιώργος Αλεξάτος:

Επιάσανε τον Μπομποτή κρεμάσανε τον Βλάχο
κρεμάν και τον παπα-Ληστή που την ευχή του να ‘χω.
 
Κι αν τον παπά κρεμάσανε και τον ληστή τον Βλάχο
εγώ εις τα τσαρούχια μου τους Άγγλους ούλους γράφω.
 
Στη φυλακή μάς έχουνε κι είμαστ’ αποκλεισμένοι
μα θα ‘βγουμε καμιά φορά σαν σκύλοι λυσσιασμένοι.
Κατεχόμενα από τη δεκαετία του 1810 από τους Άγγλους, τα νησιά του Ιονίου, όπου κυριαρχούσε η φεουδαρχία, με τους ευγενείς (τους “σινιόρι”) να στηρίζουν την ξένη κατοχή και τον εξαθλιωμένο λαό να αγωνίζεται για εθνική και κοινωνική απελευθέρωση, δεν έμειναν ανεπηρέαστα από το επαναστατικό κύμα που σάρωσε την Ευρώπη στα 1848-49.

Έχοντας κάνει ήδη την αποτυχημένη εξέγερση του Σταυρού, τον Σεπτέμβριο 1848, η αγροτιά της Κεφαλονιάς εξεγέρθηκε και πάλι στις 16 Αυγούστου 1849, με επίκεντρο το χωριό . Επικεφαλής ήταν ο ιερέας του χωριού, Γρηγόρης Ζαπάντης Νοδάρος, ο θρυλικός παπα-Ληστής, και οι Θεόδωρος Βλάχος και Αναστάσης Λαμπρινάτος ή Μπομποτής.

Περίπου 400-500 ένοπλοι βάδισαν κατά του Αργοστολίου, αλλά διαλύθηκαν από ισχυρές αγγλικές δυνάμεις, ενώ εναντίον τους έβαλε και πολεμικό πλοίο που ήρθε από την Κέρκυρα.

Μετά την καταστολή της εξέγερσης ανακοινώθηκε επίσημα ο απαγχονισμός 21 εξεγερμένων, μεταξύ των οποίων ήταν και ο παπα-Ληστής και ο Βλάχος. Οι Κεφαλονίτες, εντούτοις, μιλούσαν για 40-80 εκτελέσεις και για 400 άλλους που βασανίστηκαν απάνθρωπα.
Για την αποτροπή νέας εξέγερσης εγκαταστάθηκε στο νησί των περίπου 50.000 κατοίκων δύναμη 13.000 άγγλων στρατιωτών. Ένας στρατιώτης ανά τέσσερις κατοίκους ή ένας ανά ενήλικο άντρα!
Τον κοινωνικό χαρακτήρα τη εξέγερσης ανέφερε και ο άγγλος αρμοστής των νησιών του Ιονίου, Γουόρντ, στην έκθεσή του προς τον υπουργό Αποικιών:
Το κίνημα ήταν πόλεμος δούλων, πόλεμος χρεωστών εναντίον πιστωτών, χωρικών εναντίον σινιόρι και κύριος στόχος των στασιαστών ήταν να εκδιώξουν τους σινιόρι από το νησί και να διανείμουν τη γη στους χωρικούς, ελεύθεροι από δεσμεύσεις ενοικίων και χρεών”.

Γιάννης Βλαχούλης:

Τα γεγονότα διαδραματίστηκαν κυρίως στο νοτιοανατολικό κομμάτι του νησιού, συγκεκριμένα στο χωριό Σκάλα, στην περιοχή του Ελειού και στην κοιλάδα του Ηράκλειου πεδίου, αλλά οι υπάρχουσες ενδείξεις πού κυρίως βασίζονται σε μαρτυρικές καταθέσεις δείχνουν ότι υπήρξε σχεδιασμός για εξέγερση σε ολόκληρο το νησί που όμως δεν πραγματοποιήθηκε.

Εμφανείς αρχηγοί της εξέγερσης αναφέρονται ο ιερέας του χωριού Σκάλα Γρηγόριος Ζαπάντης Νοδάρος ο επονομαζόμενος και Παπα ληστής, ο Θεόδωρος Βλάχος από το χωριό Σπήλια λίγο έξω από το Αργοστόλι και ο Αναστάσης Λαμπρινάτος ή Μπομποτής από τα Ομαλά .

Πρώτη βίαιη ενέργεια των στασιαστών θεωρείται ή εκτέλεση του δασοφύλακα Parker από ομάδα 20 φυγόδικων που είχε επαναφέρει κρυφά στο νησί ο Βλάχος με σκοπό να βοηθήσουν τους εξεγερμένους.

Παρ ότι υπήρξαν υποψίες και κατά διαφόρων άλλων η Αστυνομία επικήρυξε τον Βλάχο αλλά ουδέποτε δραστηριοποιήθηκε για να τον συλλάβει παρ’ ότι ο τελευταίος κυκλοφορούσε ελεύθερα, χωρίς καμιά προφύλαξη.

Τα κυρίως γεγονότα άρχισαν την 15η Αυγούστου στην Σκάλα όταν ομάδα ενόπλων με επικεφαλής τον Παπά Ληστή επιτέθηκε σε αστυνομική περίπολο που ερχόταν από το Αργοστόλι και την διασκόρπισε σκοτώνοντας και τον επικεφαλής.
Την 16η Αυγούστου ξεσηκώνονται οι Βάλτες οι Κορωνιοί, το Αράκλι και ο Ελειός, διακόπτεται η επικοινωνία με το
υπόλοιπο νησί και εκδιώκονται κακήν κακώς οι χωροφύλακες από τον σταθμό χωροφυλακής Σκάλας.

Ακολουθούν επιθέσεις σε σπίτια γαιοκτημόνων που είχαν ιστορικό αντιαγροτικών πράξεων και επίσης όσων θεωρήθηκαν συνεργάτες των Άγγλων. Καίγονται σπίτια και αποθήκες και καταστρέφονται χρεόγραφα. Κάποιοι γαιοκτήμονες εκτελούνται επί τόπου με πρώτο τον Νικόλαο Μεταξά Τζαννάτο, διακριθέντα για την συμμετοχή του στην Ελληνική επανάσταση αλλά και αδίστακτο εκμεταλλευτή των αγροληπτών -σέμπρων του.

Το πιθανότερο είναι ότι ή εκτέλεση του –πυροβολήθηκε και μετά κάηκε ζωντανός- ήταν πράξη τιμωρίας για προδοσία.
Υπάρχουν στοιχεία με βάση τα οποία ο εκτελεστείς αρχικά συμμετείχε στην οργάνωση της εξέγερσης αλλά μετά άλλαξε γνώμη και έστειλε στο Αργοστόλι τον γαμπρό του Νικόλαο Δελλαπόρτα να παραδώσει επιστολή στην αστυνομία με την οποία επιστολή κατέδιδε τα πάντα. Η επιστολή έπεσε στα χέρια των επαναστατών και επέφερε την εκτέλεση του.

Την 17η Αυγούστου είχαν ήδη συγκεντρωθεί 400-500 ένοπλοι και απεφάσισαν να βαδίσουν εναντίον της πρωτεύουσας. Όταν βρίσκονταν περίπου στα μέσα της διαδρομής δέχθηκαν βολές πυροβολικού από το Ιονικό ατμόπλοιο «Ιονία» που έφθασε προερχόμενο από την Κέρκυρα με στρατιωτικές ενισχύσεις.

Ένα μέρος των στασιαστών αποχωρίστηκε με σκοπό να εμποδίσει την απόβαση. Ακολούθησε πολύωρη μάχη όπου βέβαια στο τέλος οι στασιαστές υποχώρησαν τόσο λόγω έλλειψης πυρομαχικών όσο και λόγω της ασύγκριτής υπεροχής πυρός των αντιπάλων.

Η υπόλοιπη φάλαγγα συνάντησε την φρουρά του Αργοστολίου η οποία τους έκοβε τον δρόμο. Μετά από σύντομη μάχη οι επαναστάτες διαλύθηκαν και κατέφυγαν στα γύρω βουνά.

Οι τρείς αρχηγοί με μερικούς έμπιστους κατέφυγαν στα βουνά του Ληξουρίου με σκοπό να διαφύγουν στην Ελλάδα.
Εκεί φαίνεται διασπάστηκαν.

Την 11η Οκτωβρίου Μπομποτής παραδίδεται στις αρχές και ομολογεί τα πάντα.
Το δεύτερο 15ήμερο του Οκτωβρίου συλλαμβάνεται ο Παπά Νοδάρος Ζαπάντης και ο Βλάχος.
Δικάζονται στο Αργοστόλι και καταδικάζονται σε θάνατο δι’ απαγχονισμού.

Την επομένη το πρωί καλείται ο Δεσπότης Κεφαλλονιάς να καθαιρέσει τον παπά από την ιερατική του ιδιότητα, μετά τους ντύνουν με ευτελή ενδύματα και σιδηροδέσμιους τους οδηγούν στο Ληξούρι όπου τους περίμενε στημένη η αγχόνη.
Μόλις φθάνουν τους εξομολογεί ο παπά Μαντζαβίνος ο μετέπειτα άσπονδος εχθρός του Λασκαράτου ο οποίος μετά την εκτέλεση παίρνει την δερμάτινη ζώνη του παπά Ζαπάντη, την κόβει μικρά κομμάτια και την πουλά πανάκριβα στους αφελείς για φυλακτό!

Οι Άγγλοι ήδη από το τέλος Αυγούστου αποκτούν τον ελέγχουν σε όλο το νησί. Παρά την επικράτηση του Αγγλικού στρατού τα πνεύματα είναι οξυμένα στο έπακρο και η κατάσταση κάθε άλλο παρά ελέγχεται σταθερά και σίγουρα.
Οι ίδιοι οι Άγγλοι εκτιμούν ότι ή παραμικρή κωλυσιεργία και καθυστέρηση εγκυμονεί τον κίνδυνο να ξεσηκωθούν όχι 500 αλλά 5.000 με απρόβλεπτα αποτελέσματα.

Έτσι ο Ward για να αποφύγει δυσάρεστες εκπλήξεις καλεί τον Αγγλικό στόλο από την Μάλτα ο οποίος φθάνει τις 10 Σεπτεμβρίου στο Αργοστόλι με επικεφαλής τον γνωστό Ναύαρχο Parker και αποβιβάζει 13,000 στρατιώτες και 10 τηλεβόλα. Αρχικά οι Άγγλοι κηρύττουν τον στρατιωτικό νόμο μόνο στις εξεγερμένες περιοχές.

Την 5η Σεπτεμβρίου με εντολή του Αρμοστή Ward η ισχύς του στρατιωτικού νόμου επεκτείνεται σχεδόν σε όλη την Κεφαλλονιά με εξαίρεση το Αργοστόλι και την Λειβαθώ. Με βάση τον στρατιωτικό νόμο επιβάλλεται ο πλήρης αποκλεισμός του νησιού από θαλάσσης. Όλα τα πλωτά μέσα είτε μεταφέρονται φρουρούμενα στο Αργοστόλι είτε βυθίζονται.

Οργανώνονται δύο μόνιμα στρατοδικεία ένα στη Σκάλα και ένα στα Σίσια τα οποία με συνοπτικές διαδικασίες επιβάλλουν ποινές που ποικίλουν από φυλάκιση, δημόσια μαστίγωση και εξορία και φθάνουν μέχρι την θανατική ποινή οι οποίες ποινές εκτελούνται άμεσα.

Σύμφωνα με τις επίσημες πηγές 21 θανατώθηκαν.

Στην πραγματικότητα οι εκτελεσθέντες πρέπει να ήταν πολύ περισσότεροι. Ο Μομφεράτος αναφέρει πάνω από 40.
Περίπου 80, κατ’ άλλους πάνω από 400, μαστιγώθηκαν. Πολλοί από αυτούς πέθαναν αργότερα από τις πληγές, άλλοι έμειναν ανάπηροι.

Πολλοί καταδικάστηκαν σε αειφυγία, εξορία και πολυετείς φυλακίσεις.
Σημειώνονται πλείστες κατεδαφίσεις σπιτιών καταστροφές περιουσιών κοπή ελαιοδέντρων και ξερίζωμα αμπελιών.
Διακόπηκε κάθε εμπορική η άλλη δραστηριότητα. Τα αμπέλια των οποίων η συγκομιδή συνέπεσε με τα γεγονότα έμειναν ατρύγητα, έκλεισαν όλα τα εργαστήρια.

Κοντά σ’ αυτά και οι τοκογλύφοι που βρήκαν θαυμάσια ευκαιρία να υφαρπάξουν τις περιουσίες των οφειλετών τους.
Μετά την πλήρη καταστολή της εξέγερσης ο Αρμοστής Ward έκανε περιοδεία σε όλο το νησί. Αναφέρεται η περίπτωση μιας ρακένδυτης γυναίκας χήρας εκτελεσμένου με 5 πειναλέα νήπια γύρω της ή οποία ζητιάνευε.
Ο φιλάνθρωπος Ward της έδωσε μια χούφτα χαρτονομίσματα και αυτή του τα πέταξε στα μούτρα. Το όνομα της διεσώθη και αξίζει να αναφερθεί: Μαριάνθη Βρεττού.

Την επόμενη χρονιά ο Ward ταξίδεψε στην Κρήτη. Επ΄ ευκαιρία αυτού του ταξιδιού επισκέφτηκε όλα τα νότια νησιά όχι όμως την Κεφαλλονιά φοβούμενος προφανώς τις σίγουρες έντονες αποδοκιμασίες του πληθυσμού.

Σύμφωνα με νεώτερα στοιχεία που βασίζονται τόσο σε μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν τα γεγονότα όσο και στις μαρτυρικές καταθέσεις συλληφθέντων, των πρωτεργατών μη εξαιρουμένων, δημιουργούνται βάσιμες υπόνοιες ότι αυτή η εξέγερση αν δεν οργανώθηκε σίγουρα υποδαυλίστηκε από την αντιδραστική Αγγλόφιλη παράταξη με άμεσο σκοπό και στόχο να αποδεκατίσουν το δημοκρατικό κίνημα και έτσι να απαλλαγούν μια και καλή από κάθε αντίσταση και ειδικά να διαλύσουν το Ριζοσπαστικό κίνημα το οποίο εκείνον ακριβώς τον καιρό είχε αρχίσει να ενισχύεται.

Καίτοι η σχετική έρευνα συνεχίζεται τα ήδη υπάρχοντα στοιχεία είναι αρκετά για να στηρίξουν την υπόθεση ότι αυτή η θέση δεν είναι απλή υπόνοια αλλά τείνει να θεωρηθεί βεβαιότητα, ιστορικό γεγονός. Όσον αφορά την φυσική εξόντωση κάποιων ανθρώπων το εγχείρημα πέτυχε.

Στον πολιτικό – ιδεολογικό πεδίο όμως απέτυχε οικτρά αφού ούτε τους Ριζοσπάστες κατάφεραν να ενοχοποιήσουν ούτε την λαϊκή αντίσταση να εξουδετερώσουν, αντίθετα μάλιστα οι συμμετάσχοντες ηρωοποιήθηκαν στην συνείδηση των πολιτών.

Είναι χαρακτηριστικά όσα αφιέρωσε ή λαϊκή μούσα τόσο στους πρωταγωνιστές της εξέγερσης όσο και στην Αγγλική βαρβαρότητα.

Λίγα διασώθηκαν αλλά αρκούντως χαρακτηριστικά:

«επιάσανε τον Μπομποτή κρεμάσανε τον Βλάχο
κρεμάν και τον παπά Ληστή που την ευχή του νάχω»

Και παρά κάτω:
«Στη φυλακή μας έχουνε κι είμαστ’ αποκλεισμένοι
μα θάβγουμε καμιά φορά σαν σκύλοι λυσσιασμένοι»

Επίσης:
«Κι αν τον παπά κρεμάσανε
και το ληστή το Βλάχο
εγώ εις τα τσαρούχια μου
τους Άγγλους ούλους γράφω»

Φαίνεται ότι η άλλη θέση για προνομιούχο «γράψιμο» δεν είχε αρχίσει να χρησιμοποιείται ακόμα…

Από την εξέλιξη των γεγονότων φαίνεται ότι ή εξέγερση ξέσπασε ξαφνικά και ενδεχομένως πρόωρα με αποτέλεσμα να παρουσιαστεί σημαντικό έλλειμμα συντονισμού και οργάνωσης. Ίσως αυτή η βιαστική έναρξη να οφείλεται και στην προδοσία του Μεταξά ΤζανάτουΌπως βέβαια και να έχει το πράγμα οι εξεγερμένοι τόσο του 1848 όσο και του 1849 δεν είχαν καμιά πιθανότητα επιτυχίας των αντικειμενικών στόχων τους. Δεν ήταν ποτέ δυνατόν μια χούφτα αγρότες να καταβάλλουν την τεράστια πολεμική μηχανή της Αλβιώνας και μάλιστα στον κολοφώνα της ισχύος της.


Παρ’ όλα αυτά παρέμεινε στην ιστορία σαν παράδειγμα μαχητικότητας και αυτοθυσίας ανθρώπων αποφασισμένων να διεκδικήσουν την αξιοπρέπεια τους με κάθε μέσο ανεξάρτητα από το τίμημα και τις θυσίες.

Πέτρος Πετράτος:

Στο διάστημα 1830-1848 προετοιμάζεται στην ο υποκειμενικός παράγοντας της αντίστασης κατά της Αγγλοκρατίας. Διαδίδονται με ιδιαίτερη επιμονή οι ιδέες της ελευθερίας, της ισότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης και καλλιεργείται η ενωτική ιδέα, ριζοσπαστικοποιείται το λαϊκό στοιχείο, ιδρύονται κέντρα συγκέντρωσης των φιλελεύθερων κατοίκων και ανταλλαγής απόψεων εθνικοκοινωνικού περιεχομένου (ο «Κοραής» και μετά το «Δημοτικόν Κατάστημα» στο Αργοστόλι και η «Ομόνοια» στο Ληξούρι).

Παρά τις σκληρές διώξεις των οργάνων της «Προστασίας» και των τοπικών συνεργατών της, ανδρώνεται μέσα στις πόλεις και τα χωριά του νησιού ένα φιλελεύθερο ρεύμα, χωρίς ωστόσο να παρουσιάζει συνολική ομοιογένεια κοινωνικού και ιδεολογικού προσανατολισμού. Το 1833 σημειώνεται η πρώτη μαζική κινητοποίηση, όταν πλήθος λαού, κυρίως χωρικοί, εισβάλλουν στο δικαστικό μέγαρο του Αργοστολιού, καταστρέφουν δικογραφίες και χρεωστικά ομόλογα και ματαιώνουν έτσι τις εκλογές για την Δ΄ Ιόνια Βουλή. Το 1848, με την ευκαιρία της εθνικής επετείου της 25ης Μαρτίου στο Αργοστόλι, στο Ληξούρι και στη Σάμη διοργανώνονται εκδηλώσεις εθνικού χαρακτήρα. Τον ίδιο χρόνο η θρησκευτική λιτανεία του Επιταφίου το απόγευμα της Μεγάλης Παρασκευής μετατρέπεται σε λαϊκή πορεία, χωρίς να λείψουν και οι συμπλοκές με τις αστυνομικές δυνάμεις.

Το Ριζοσπαστικό κόμμα, με έκφρασή του το ευρύτατο ριζοσπαστικό κίνημα, είναι πια γεγονός. Πρόκειται για κόμμα γέννημα και θρέμμα της Κεφαλονιάς, που στη συνέχεια απλώνεται και στα υπόλοιπα ιόνια νησιά, με στόχους εθνικοαπελευθερωτικούς και αστικοδημοκρατικούς. Προπαγανδίζει την ένωση των  νησιών με τον εθνικό κορμό, με μια Ελλάδα ανεξάρτητη και δημοκρατική. Κορυφαίες αγωνιστικές μορφές του Ριζοσπαστισμού ο Ιακωβάτος και ο Ιωσήφ Μομφερράτος, που θα υποστούν πολύχρονη εξορία και ποικίλες άλλες διώξεις. Η κοινωνική βάση του κινήματος αποτελείται από αγρότες, εργαζόμενους, τεχνίτες και μικροεπαγγελματίες των πόλεων και προοδευτικούς διανοούμενους. Οι Ριζοσπάστες καθοδηγούν τον ενωτικό αγώνα και πρωτοστατούν στις εθνικοκοινωνικές συγκρούσεις.

Τα συμφέροντα της «Προστασίας», από την άλλη πλευρά, εκφράζουν οι Καταχθόνιοι, οι οποίοι είναι αντίθετοι με οποιαδήποτε αλλαγή της υπάρχουσας οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής κατάστασης. Την κοινωνική βάση τους αποτελούν οι αρχοντικές οικογένειες και ένα τμήμα πλούσιων αστών. Και μεταξύ Ριζοσπαστών και Καταχθονίων στέκει το πολιτικό μόρφωμα των Μεταρρυθμιστών, οι οποίοι, θεωρώντας αδύνατη την ένωση με την Ελλάδα, αποδέχονται το καθεστώς της «Προστασίας» προτείνοντας ταυτόχρονα την υλοποίηση συγκεκριμένων συνταγματικών μεταρρυθμίσεων. Το πολιτικό αυτό μόρφωμα στεγάζει  κάποιους μεγαλοκτηματίες, το μεγαλύτερο μέρος των ανερχόμενων αστικών στοιχείων και διανοούμενους.

Μέσα σε αυτή την ιδεολογική και ταξική διαπάλη, η εξέγερση των ενωμένων χωρικών και κατοίκων των πόλεων Αργοστολιού και Ληξουριού στις 14 του Σεπτέμβρη 1848 (εξέγερση του Σταυρού), στοχεύει στην κατάληψη της εξουσίας και στην τιμωρία των ντόπιων οργάνων της «Προστασίας». Παρά την αποτυχία του κινήματος, οι αγγλικές αρχές παραχωρούν ελευθεροτυπία στα Επτάνησα και το επόμενο έτος ελευθεροψηφία. Αυτές, όμως, τις παραχωρήσεις της «Προστασίας» οι Καταχθόνιοι τις εξέλαβαν ως ανεπίτρεπτες υποχωρήσεις. Γι’ αυτό, εκμεταλλευόμενοι το εθνικό αίσθημα των κατοίκων και τη λαϊκή αγανάκτηση κυρίως των αγροτών, οδηγούν τα πράγματα ή συμβάλλουν με έμμεσο τρόπο στην εξέγερση της Σκάλας τον Αύγουστο του 1849, για να εξαναγκάσουν την «Προστασία» να ανακαλέσει τις μεταρρυθμίσεις.

Οι εξεγερμένοι, πάντως, αγρότες κινούνται με τους δικούς τους κανόνες και το ταξικό κριτήριο τους οδηγεί σε βιαιοπραγίες κατά των γαιοκτημόνων και συνεργατών τους. Οι αγγλικές αρχές απαντούν με σκληρά μέτρα κατά των πρωτεργατών, ενοχοποιούν και καταδιώκουν τους Ριζοσπάστες και ανακαλούν τις μεταρρυθμίσεις.

Παναγής Μεταξάς: Μέρες Φρίκης στο νησί

Εκατόν εβδομήντα ένα χρόνια έχουν περάσει από εκείνο το καλοκαίρι, τότε που τα αμπέλια είχαν μείνει ατρύγητα, τότε που οι κουφάλες και οι σπηλιές στους αγριότοπους είχαν μετατραπεί σε κατοικίες για τους κατατρεγμένους, τότε που αντί να ρέει ο μούστος στα βαρέλια, έρεε το ανθρωπινό αίμα στις αυλές των πυρπολημένων και καταστραμμένων σπιτιών, τότε που το αίμα πότιζε τους χωματοδρομους, τις πλατείες και τους λόγγους του νησιού.

Τότε που αντί να επικρατήσει η δικαιοσύνη, επικράτησαν οι δίκες παρωδίας των στρατοδικείων και τον λόγο είχαν οι κρεμάλες και τα μαστίγια που έσχιζαν τις γυμνές πλάτες των ηττημένων επαναστατών.

Τότε που οι φυλακές είχαν γεμίσει με εξεγερμένους και τα βασανιστήρια κατείχαν εξέχουσα θέση στην καθημερινή ρουτίνα των Βρετανών ”Προστατών”. Τότε που εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες, κάτοικοι, μην αντέχοντας την φρίκη και την συμφορά, αναγκάστηκαν να γίνουν πρόσφυγες και μετανάστες.

Τότε που οι αποικιοκράτες του Γουάρδου, εκτός από το στρατό που υπήρχε στο νησί, κάλεσαν επίσης άλλες δεκατρείς χιλιάδες ναύτες για να εξοντώσουν τους εκατό με εκατό πενήντα εξεγερμένους που είχαν βρει καταφύγιο στα βουνά !


Λένε πως την Ιστορία την γράφουν οι νικητές και ότι την γράφουν όπως τους συμφέρει. Όμως μετά την συντριβή των πεντακοσίων ή εξακοσίων μαχητών, που απάρτιζαν την ραχοκοκαλιά στην Εξέγερση της Σκάλας Κεφαλονιάς, τον Δεκαπενταυγουστο του 1849, οι αποικιοκράτες Βρετανοί και οι ανάλγητοι φεουδάρχες του νησιού δεν είχαν σκοπό να γράψουν Ιστορία. Προσπάθησαν με κάθε τρόπο να ξεχαστεί το μακελειό, να ξεχαστούν τα πάθη του κεφαλονίτικου Κιλελέρ.

 

Μέχρι σήμερα δεν γνωρίζουμε πού έχουν θαφτεί ( και αν θάφτηκαν ποτέ ) τα κόκαλα των απαγχονισμένων πρωτεργατών της εξέγερσης, του ιερέα Γρηγορίου Νοδάρου (Παπαληστή) και του Θεόδωρου Βλάχου.


171 χρόνια έχουν περάσει από τότε και η αποκατάσταση της μνήμης των εξεγερμένων προχωρεί με βήματα χελώνας! Και παρόλο που ο Δήμος Κεφαλονιάς και η Δημοτική Κοινότητα Σκάλας το 2018, με τις ομόφωνες αποφάσεις τους μας έδωσαν την άδεια και στήσαμε την μαρμάρινη πλάκα στην παραλιακή πλατεία της Σκάλας, μαζί με δυο μεταλλικές πινακίδες, προς τιμήν των πεσόντων, το νέο ΔΣ  δεν εχει ασχοληθεί καθόλου με την υλοποίηση της ομόφωνης απόφασης του 2018 για κατασκευή πίνακα ζωγραφικής σε κλειστό χώρο με δαπάνες του Δήμου. Ο πίνακας θα απεικονίζει τους εξερχόμενους και τους δυο πρωτεργάτες της εξέγερσης σε θέση μάχης.


Στις 10-3-2020 ο νέος πρόεδρος του ΔΣ Κεφαλονιαάς, κ. Νικόλαος Βαλλιανάτος, υποσχέθηκε πως θα συζητηθεί η παραπάνω εκκρεμότητα στο νέο ΔΣ αλλά μέχρι σήμερα (15-8-2020) δεν έχει προβεί σε καμιά ενέργεια.

Έτσι ο 18χρονος αγώνας μας για την αποκατάσταση της μνήμης των πεσόντων συνεχίζεται!

Πηγές:

anemosantistasis.blogspot.com

kefalonianet.blogspot.gr

http://petrospetratos.blogspot.com/