Ένας χρόνος, τρεις δήμοι (Τα γενέθλια)

Ένας χρόνος, τρεις δήμοι (Τα γενέθλια)

Ακριβώς και μόνο έναν χρόνο πριν...

Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, πρώτος (και τυπικά) νεοφιλελεύθερος πρωθυπουργός της χώρας την περίοδο 1990-1993, σε μια εκφορά πολιτικού επιχειρήματος αμέσως μετά την διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και στα πρώτα… βήματα του “Μακεδονικού” ζητήματος, σε μια φράση που έμεινε… ιστορική είχε αναφέρει πως “κανείς δεν θα θυμάται κάτι σε 10 χρόνια“.

Σαν σήμερα, ακριβώς έναν χρόνο πριν, εδώ στα δικά μας… νερά, η νέα διοικητική διαίρεση των ΟΤΑ πρώτου βαθμού που προέκυψε από την διάσπαση του ενιαίου δήμου της Κεφαλονιάς, μετρούσε τις πρώτες ώρες μιας νέας… αρχής. Μια αρχή που ακόμη δεν έχει περάσει το χρονικό όριο της… λήθης και που ένα χρόνο μετά συνεχίζει να γεννά προσδοκίες μιας άλλης… πραγματικότητας στην καθημερινή (ας αρχίσουμε από εκεί) ζωή των δημοτών.

Προφανώς, δεν διατηρείται καμία απολύτως επιφύλαξη πως η διάσπαση του ενιαίου δήμου αποτέλεσε την συντριπτικά κυρίαρχη βούληση των τοπικών κοινωνιών, ιδιαιτέρως δε στα όρια της επαρχίας Σάμης και της Παλικής. Μια… βούληση που προέκυψε από λαϊκές πιέσεις, “πέρασε” από ανοικτές συνελεύσεις κατοίκων και συλλογές υπογραφών.  Για να φτάσει στα επιτελεία μιας κυβέρνησης που “άκουσε” αρχικά το συγκεκριμένο αίτημα σε μια απολύτως προεκλογική (με ό,τι αυτό σημαίνει) συγκυρία και που “έφτιαξε” στο ακριβώς… παρά 5 ένα νομοθετικό (αλλά και πολιτικό, οικονομικό και εργασιακό) καθεστώς ατελούς διάσπασης,  με ανοικτά ακόμη και σήμερα ζητήματα και γιγαντιαία προβλήματα. Για να μην πούμε (μέρα που είναι)… αδιέξοδα.

Γυρίζοντας τον χρόνο πολύ πιο πίσω και αντίθετα με τα όσα πίστευε και υποστήριξε σχετικά με την μνήμη του λαού μας ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, αλησμόνητες παραμένουν οι αιτίες που τα -πράγματι- ματωμένα, εξοντωτικά, απάνθρωπα και αδιέξοδα μνημόνια, πριν την “επίσημη” εφαρμογή (ή καταστροφή) τους, οδήγησαν την κεντρική… πολιτεία να υιοθετήσει για τους μικρούς δήμους της χώρας. Τότε που με το πρόσχημα του… νοικοκυρέματος και πατώντας πάνω σε όχι και λίγες περιπτώσεις κακοδιαχειρήσεων ή παθογενειών που το ίδιο… κράτος έθρεψε, συναλλάχθηκε ή και ανέχτηκε,  έκοψε το κεφάλι της ίδιας της αυτοδιοίκησης, δημιουργώντας  δήμους έξω από την ιστορική, πολιτική και κοινωνική παρακαταθήκη του ίδιου του θεσμού.

Και ευτυχώς που παραμένουν… αλησμόνητα. Ειδικά σε μια εποχή που ο λαός και η κοινωνίας μας, έχουν οδηγηθεί σε μετωπική ασφυξία. Τέτοιας έκτασης, έντασης και χαρακτήρα, ώστε πλέον τίποτα ανυποψίαστο να μην αρκεί, για να ξεγλιστρήσει  στους διαδρόμους δημαρχιακών μεγάρων υποτιμώντας την απλή πολιτική κριτική ή την αυτονόητη κοινή αντίληψη.

Ένα χρόνο μετά, το δεδομένο της διάσπασης των δήμων, παραμένει…τόσο δεδομένο, όσο και με πολλά ανεκπλήρωτα μέχρι στιγμής… ζητούμενα. Όπως και η νωπή λαϊκή και κοινωνική “εντολή” στις δημοτικές Αρχές που εκλέχτηκαν, για έναν δήμο κοντά στους κατοίκους και μαχητικά “απέναντι” στα καυτά προβλήματα της καθημερινότητας και όχι μόνο. Έναν δήμο που θα διεκδικεί ακόμη και στο πιο… ξερό πολιτικό περιβάλλον, απέναντι σε ένα κράτος που δεν αντιλαμβάνεται… χάδια, παρακαλετά και στημένες φωτογραφίσεις σε συσκέψεις “περί ανέμων και υδάτων” εργασίας σε κλειστές αίθουσες, αλλά “πιέζεται” από αγώνες και διεκδικήσεις ολόκληρης της κοινωνίας. Ανοικτά και δημόσια…

Όπως είναι κι εξίσου δεδομένο πως η πρόσφατη αυτή εντολή ή έστω…”ανάθεση”, ουδέποτε  είχε σκοπό και πρόθεση να επαναφέρει στο σύγχρονο τοπίο και στο δημοτικό… προσκήνιο, πρακτικές και συνήθειες απολύτως ξεπερασμένες και αποτυχημένες, ούτε να “δοκιμάσει” ξαναζεσταμένες συνταγές.  Γι αυτό άλλωστε, σε αρκετές αλλά χαρακτηριστικές περιπτώσεις , επέλεξε νέους και νέες αιρετούς στα δημοτικά συλλογικά Όργανα, γι αυτό και ενίσχυσε εκλογικά και ενίοτε μέσα σε συνθήκες πόλωσης  μια αμιγώς λαϊκή αντιπολίτευση. Γι αυτό, τέλος, όταν αντιληφθεί τέτοια φαινόμενα, θα θελήσει να τα αποδοκιμάσει, όσο κι αν προσπαθήσουν να διαφύγουν της προσοχής.

Ομοίως, δεν έδωσε ποτέ “λευκή επιταγή” σε υπερεξουσίες παρασκηνίου, σε απαρχαιωμένες διαμεσολαβήσεις και παραγοντισμούς, σε αυτοπροβολές μπροστά από… μακέτες, σε παρασκηνιακές  ίντριγκες και παντός τύπου… παλινορθώσεις. Ούτε και ποτέ δέχτηκε την… εκπαραθύρωση της ίδιας  της κοινωνίας από τα κέντρα των αποφάσεων, ειδικά σε μια εποχή που η συμμετοχή της σήμαινε πολλά περισσότερα από ένα προεκλογικό σύνθημα. Ακριβώς και μόνο έναν χρόνο πριν…

Έναν χρόνο μετά, ακριβώς στα επετειακά… “γεννέθλια” των νέων δήμων, η “αυταπάτη” πως οι δήμοι μπορούν να ασκήσουν τα (αθώα) Συνταγματικά τους καθήκοντα και να πάψουν να είναι “αντιπρόσωποι” ή (και) “ταμίες” ενός κράτους ή μιας κυβέρνησης, συνεχίζει να διαψεύδει τις άσβεστες προσδοκίες των τοπικών κοινωνιών. Με μια, ακόμη πιο προκλητική, εξέλιξη:

Οι πολιτικοί απόγονοι μιας αμιγώς νεοφιλελεύθερης αντίληψης που ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης πρώτος “μετέφερε” στην ελληνική εκδοχή της, αδιαφορώντας για τα ζωντανά και απολύτως υπαρξιακά προβλήματα των  δήμων που προέκυψαν από την διάσπαση και προχωρώντας ένα βήμα πολύ παρακάτω, αποφάσισαν “πονηρά” να επαναφέρουν μια νέου… τύπου… συνένωση.

Με την μορφή της Ανώνυμης Εταιρείας, με την παντελώς…. πανηγυρίστικη αντίληψη των Αναπτυξιακών των Ο.Τ.Α (σε κάποιες από τις οποίες την περασμένη δεκαετία στην ελληνική επικράτεια στήθηκαν ανέλεγκτα… πάρτι) και με τον πολιτικό εκβιασμό για προγράμματα, προσλήψεις και χρηματοδοτήσεις στους νέους δήμους, η σημερινή κυβέρνηση επιχειρεί να επαναφέρει όσα ακριβώς έχουν δοκιμαστεί κι έχουν αποτύχει.

Εκχωρώντας εκεί εξουσίες, αρμοδιότητες και πόρους που η ίδια στερεί από τους ίδιους τους δήμους, μετατρέποντας τον ίδιο τον πυρήνα της πολιτικής τους, σε μετοχολόγιο Α.Ε και με διάρκεια… φορτώματος στις κοινωνίες που φτάνει μέχρι και στα 30 χρόνια.  Και φυσικά, ενώνοντας δήμους που διασπάστηκαν δημοκρατικά, με τυποποιημένα καταστατικά μετοχικών εταιρικών συνελεύσεων.

Στην εχθρική αυτή πρόκληση, η απάντηση των νέων δήμων ανήμερα των γενεθλίων τους δεν μπορεί να είναι η άνευ όρων παράδοση και μάλιστα στα κρυφά, ερήμην της κοινωνίας ή σε Δ.Σ “κεκλεισμένων των θυρών”. Και ο αγώνας, η προσπάθεια για δήμους από την αρχή, οφείλει να μην υπακούσει σε αυτές τις άγραφες… επιταγές μιας κυβέρνησης και πολλών (όψιμων ή παραδοσιακών) τοπικών ή περιφερειακών “αντ’ αυτών” που είδαν φως για να… μπουν και όχι το σκοτάδι ενός “εκβιασμού”.  Ενός εκβιασμού που οδηγεί μαθηματικά σε… 3  (ακόμη) χρόνια… ένας “δήμος Α.Ε”, έστω και από το… παράθυρο ενός-κάποιου διευθύνοντα συμβούλου.

Στο εκβιαστικό αυτό παιχνίδι των κάθε λογής ισχυρών, όπως και σε κάθε άλλο τέτοιο παιχνίδι, η φωνή της κοινωνίας μπορεί να γίνει το πιο ισχυρό επιχείρημα! Και ειδικά μέρες σαν αυτές, θα περίμενε κανείς τουλάχιστον να ερωτηθεί. Έστω σαν γενέθλια τιμή. Αλλά πού…